Aarding: hoe je jezelf aardt en verbinding maakt met de natuur

Stel je voor hoe je op blote voeten over het strand loopt, hoe je tenen zich steeds dieper in het zand graven, hoe je eerst droge warmte voelt en daarna vochtige kou. Op zulke momenten voelen we ons sterk verbonden met de energie van de aarde. Soortgelijke effecten treden op bij het zwemmen in zee of tijdens bosbaden. Wat deze natuurervaringen gemeen hebben: ze aarden ons. Het fenomeen hierachter heet Grounding of Earthing, oftewel aarding.

Door Grounding kan onze eigen energie weer in balans komen. Figuurlijk gesproken slaan we wortels en vinden we bescherming en stabiliteit midden in de natuur. Hierdoor kan een gevoel van rust en evenwicht ontstaan. En er is meer: Grounding heeft een fysiek effect en zou helpen bij bepaalde klachten zoals hart- en vaatziekten, slaapstoornissen en chronische pijn. Waarom je jezelf af en toe zou moeten ‘aarden’, hoe Grounding werkt en wat de wetenschap zegt over de effecten, lees je in dit artikel.

De term 'grounding' is afgeleid van het Engelse 'ground', wat 'grond' of 'aarde' betekent. Het beschrijft een regulering van de lichaamseigen energie door middel van de energie van de aarde. Bij 'grounding' gaat het erom met het lichaam een directe verbinding met de aarde tot stand te brengen, bijvoorbeeld door op blote voeten te lopen. Simpel gezegd kunnen de elektronen van de aarde hierdoor de lading van de atomen in het lichaam beïnvloeden. In de volgende paragraaf kom je hier meer over te weten.

De milieugeneeskunde houdt zich onder andere bezig met de wisselwerkingen tussen de natuur en de mens. Fysiek contact met het aardoppervlak zou een evenwichtsherstellende en kalmerende werking hebben. Aarding zou bovendien positieve effecten kunnen hebben bij stress, pijn en ontstekingen, en zou kunnen helpen bij slaapstoornissen.

Om te begrijpen hoe aarding werkt, moeten we ons er eerst van bewust zijn dat alle materie, dus alle materialen en ook wij mensen, uit atomen bestaat. Deze bouwstenen bestaan op hun beurt uit positief geladen protonen, ongeladen neutronen en negatief geladen elektronen. Atomen zijn in normale toestand elektrisch neutraal. Dat betekent dat het aantal protonen en elektronen in evenwicht is. Als een atoom echter elektronen verliest, leidt dit tot een onevenwicht.

De grondingsleer gaat ervan uit dat atomen met ongepaarde elektronen in het lichaam vrije radicalen worden. In principe zijn vrije radicalen volkomen natuurlijk en niets slechts. Ze ontstaan voortdurend als stofwisselingsproduct en kunnen onder andere het immuunsysteem ondersteunen. Als er echter te veel vrije radicalen worden gevormd, belast dit het organisme op de lange termijn. Want wanneer het evenwicht tussen vrije radicalen en radicalenvangers, de zogenaamde antioxidanten, in het lichaam uit balans raakt, ontstaat er oxidatieve stress. En deze stress zou op zijn beurt onder andere ontstekingen en chronische aandoeningen kunnen bevorderen.

Hoe speelt ‘grounding’ hier nu een rol? De lading van het aardoppervlak is negatief. Door direct huidcontact met de aarde zouden elektronen uit het elektrische veld van het aardoppervlak in het lichaam kunnen terechtkomen en daar vrije radicalen neutraliseren. Zo zou het lichaam weer in balans komen.

Het onderzoek naar aarding is nog vrij beperkt. Tot nu toe zijn er slechts een klein aantal wetenschappelijke studies, die meestal met slechts een klein aantal proefpersonen zijn uitgevoerd. De effectiviteit van aarding is daarom nog niet bewezen en moet verder worden onderzocht. Toch leveren de eerste studies al aanwijzingen dat aarding daadwerkelijk positieve effecten kan hebben op bepaalde klachten en ziektebeelden, evenals op het algemene welzijn.

Verschillende onderzoeken naar het effect van Grounding op slaap, regulering en regeneratie tonen aan dat regelmatige aarding een positieve invloed kan hebben op de slaapkwaliteit, stressvermindering, pijnverlichting en de viscositeit van het bloed. (1-3)

Een onderzoek dat specifiek gericht was op stress en slaap leidde tot de conclusie dat huidcontact met de aarde het cortisolgehalte kan verlagen en de slaap kan verbeteren. (2)

Interessant voor sporters is een studie van de Universiteit van Salzburg: aarding zou het snelle herstel en de regeneratie op lange termijn na intensieve fysieke inspanning kunnen bevorderen. (4)

Ook de resultaten van onderzoeken met zuigelingen zijn veelbelovend. Volgens een onderzoek aan het Pennsylvania State University Children’s Hospital kan het aarden van premature baby’s een positieve invloed hebben op hun zenuwstelsel. Door het gebruik van speciale aardingspleisters kon bij de geteste baby’s een verbeterde balans tussen het sympathische en parasympathische zenuwstelsel worden bereikt, wat een positief effect kan hebben op de regulering van ontstekings- en stressreacties . (5)

Omdat chronische aandoeningen, stress en herstel belangrijke thema’s van onze tijd zijn, zal aarding als belangrijke hefboom voor de gezondheid de komende jaren waarschijnlijk steeds meer aan belang winnen. De wetenschap zal zich hierop instellen en verdere onderzoeken uitvoeren om de effecten van aarding nauwkeuriger te bestuderen. Tot die tijd ben je van harte uitgenodigd om zelf te experimenteren met de verschillende technieken die we hieronder aan je voorstellen.

Aarding, oftewel huidcontact met de aarde, kan je lichaam en geest op vele manieren ondersteunen. Maar hoe kun je in het dagelijks leven concreet de band met de natuur versterken en je verbinden met de energie van de aarde? We laten je verschillende aardingsrituelen zien:

7.1. Op blote voeten lopen als aardingsritueel

Op blote voeten lopen is de eenvoudigste en tegelijkertijd meest effectieve methode om een verbinding met de aarde tot stand te brengen. Door het directe huidcontact met het energieveld van de aarde is een onmiddellijke energie-uitwisseling tussen het aardoppervlak en je lichaam mogelijk. Veel mensen geven aan dat ze zich al na een paar minuten blootsvoets lopen evenwichtiger en rustiger voelen. Idealiter ga je voor deze aardingsoefening de natuur in, bijvoorbeeld naar een weide, het bos of het strand.

Onze tip: probeer in het dagelijks leven zo vaak mogelijk je schoenen uit te trekken en op gras, zand, bosgrond of stenen te staan en te lopen. Zelfs in het koude seizoen kun je over een besneeuwd of bevroren oppervlak lopen en profiteren van de positieve effecten. Zorg er wel voor dat je daarna goed opwarmt, zodat je geen verkoudheid oploopt.

7.2. Aardingsmeditatie als aardingstechniek

Meditatie is een van de meest effectieve technieken om stress te verminderen en innerlijk evenwicht te vinden. Dit effect kan zelfs nog worden versterkt als je midden in de natuur mediteert en daarbij direct huidcontact met de aarde hebt. Je kunt bijvoorbeeld op blote voeten in stilte zitten of je handpalmen op de grond leggen en zo verbinding maken met de energie van de aarde.

Neem tijdens je volgende wandeling gewoon eens een paar minuten de tijd, zoek een rustig plekje in het bos, in het park of aan het meer en sluit je ogen. Hier vind je tips om te mediteren: Leren mediteren: een inleiding tot meditatie

7.3. Yoga, qi gong of tai chi in de natuur

Ook actieve ontspanningstechnieken zoals zachte yoga, qi gong of tai chi kun je naar buiten verplaatsen en zo nog meer positieve effecten uit je beoefening halen. Trek daarvoor je sokken of schoenen uit en oefen op blote voeten – het liefst direct op de grond. Ga aan het einde voor diepe ontspanning ook zonder matje op het gras of het zand liggen en stel je daarbij voor hoe je je met de aarde verbindt en wortels schiet.

Tip: beoefen je autogene training of progressieve spierontspanning? Ook deze ontspanningsmethoden kun je in de buitenlucht uitvoeren en je daarbij aarden.

7.4. Zwemmen in een natuurmeer of de zee

Je kunt je ook in het water verbinden met de energie van de aarde. Als je het geluk hebt een meer of de zee in de buurt te hebben, ga dan zo vaak mogelijk zwemmen. Zelfs in de winter kun je dit aardingsritueel blijven doen – ijsbaden zou nog veel meer positieve effecten op de gezondheid hebben.

Als alternatief volstaat het ook om alleen met je voeten in het water te gaan staan of met je handen onder het wateroppervlak te duiken. Elk contact met de natuur kan een evenwichtsherstellend effect hebben.

7.5. Aarding tijdens bosbaden

Bij het zogenaamde bosbaden gaat het niet alleen om een wandeling in de buitenlucht, maar om het bewust onderdompelen in de natuur. Je neemt je omgeving met al je zintuigen waar, beweegt je langzaam en aandachtig stap voor stap, neemt langere pauzes, leunt af en toe tegen een boomstam of omhelst, als je dat wilt, een boom. Trek daarbij gerust je schoenen uit om via je voetzolen nog meer contact te maken met de aarde en haar energie. Misschien kom je langs een waterpartij en kun je in de ware zin van het woord ‘bosbaden’ of op zijn minst je voeten afkoelen.

Lees hier meer over deze aardingstechniek: Bosbaden: hoe de natuur onze gezondheid versterkt

7.6. Tuinieren om te aarden

Heb je een tuin of een balkon met plantenbakken? Geweldig! Tuinieren is een effectieve aardingspraktijk. Als je met je blote handen in de aarde graaft en planten aanraakt, maak je intensief contact met de natuur – dat aardt. Het is belangrijk dat je tijdens het tuinieren geen handschoenen draagt .

Wie in de stad woont en geen eigen balkon heeft, kan op zoek gaan naar gemeenschappelijke tuinen of misschien zelfs een volkstuin pachten. Soms is er ook de mogelijkheid om in de achtertuin of voor het huis een bloembed aan te leggen.

7.7. Wilde kruiden of paddenstoelen verzamelen

Net als bij bosbaden en tuinieren verbind je je ook bij het verzamelen van wilde kruiden of paddenstoelen bewust met de natuur. Voor iedereen die niet bekend is met eetbare wilde planten en de wereld van de paddenstoelen, zijn er in veel regio’s begeleide tochten waaraan je kunt deelnemen om kennis op te doen.

Als je daarna op eigen houtje op pad gaat, kun je tijdens je wandeling op blote voeten lopen voor een nog sterker gevoel van aarding en tussendoor even een meditatieve pauze inlassen op een weiland.

Wil je je geaard en ontspannen voelen? Hier stellen we je de meest effectieve ontspanningstechnieken voor.

De meesten van ons brengen het grootste deel van de dag niet in de natuur door, maar in gesloten ruimtes. Hier slapen, eten en werken we. Ook sporten gebeurt vaak binnenshuis. Daarom zijn er inmiddels een aantal grondingstools en hulpmiddelen die je blijvend kunt gebruiken om jezelf in het dagelijks leven intensiever te aarden.

Houd er rekening mee dat de mogelijke positieve effecten van deze hulpmiddelen tot nu toe niet wetenschappelijk zijn aangetoond, maar gebaseerd zijn op ervaringen.

8.1. Aardingsmatten

Speciaal voor je werkplek zijn er geleidende aardingsmatten verkrijgbaar, die met een aardingskabel op het stopcontact worden aangesloten. Deze speciale matten zouden bescherming moeten bieden tegen elektrosmog en het lichaam moeten opladen met vrije elektronen. Je kunt ze tijdens het werken aan je bureau onder je blote voeten leggen of onder het toetsenbord plaatsen, zodat je tijdens het typen met je armen en handen contact hebt met het oppervlak. Het is belangrijk dat je de aardingsmat met je blote huid aanraakt.

8.2. Aardingslakens

Om jezelf tijdens de slaap te aarden, kun je speciale aardingsmatten voor in bed of aardingslakens gebruiken. Deze zouden als een soort beschermend schild elektrosmog moeten afschermen en tegelijkertijd je lichaam 's nachts voorzien van elektronen die vrije radicalen kunnen binden. Deze vorm van aarding zou een diepere slaap teweegbrengen en ervoor zorgen dat je meer uitgerust wakker wordt.

We hebben hier nog meer praktische slaaptips voor je op een rijtje gezet: Beter slapen: eenvoudige tips voor een goede nachtrust

8.3. Geaarde yogamatten

Net als aardingsmatten en geleidende lakens werken ook aardingsmatten voor training, die je op het stopcontact aansluit. Daarop kun je dan yoga beoefenen, autogene training doen en mediteren. Het is natuurlijk eenvoudiger en effectiever om buiten in de natuur te oefenen.

8.4. Aardingsschoenen

Inmiddels zijn er nog veel meer aardingshulpmiddelen, bijvoorbeeld aardingsschoenen, geleidende sokken en geaarde hielbanden of schoenriempjes. Deze gadgets zijn bedoeld voor iedereen die niet graag op blote voeten buiten loopt of zich ook in het koude seizoen via de voeten wil aarden. Om ervoor te zorgen dat deze hulpmiddelen werken, moet je contact hebben met een geaarde ondergrond; je moet je dus buiten bevinden of een aardingsmat gebruiken.

Bij aarding gaat het erom direct lichamelijk contact met de aarde te maken. Op blote voeten lopen is een van de meest effectieve methoden om te aarden, maar ook door te zwemmen in een natuurlijk meer of de zee, te tuinieren (zonder handschoenen) en bosbaden kun je jezelf aarden. Hetzelfde geldt voor aardingstechnologieën, zoals aardingsmatten en aardingsschoenen.

Op fysisch niveau vindt bij aarding een uitwisseling van elektronen plaats. Het aardoppervlak wordt omgeven door een elektrisch veld dat negatief geladen is. De aardingstheorie gaat ervan uit dat bij contact via de blote huid elektronen van de aarde naar het lichaam overgaan en daar overtollige vrije radicalen binden. Sommige studies tonen aan dat aarding een antioxiderende werking kan hebben, ontstekingen kan remmen, stress kan verminderen, het herstel kan bevorderen en de slaap kan verbeteren. Zo kan bijvoorbeeld blootsvoets lopen invloed hebben op de psyche.

Bovendien kan regelmatig aarden het welzijn vergroten. Veel mensen die vaak in de natuur verblijven en deze bewust beleven, voelen zich evenwichtiger en rustiger. Kortom, aarden kan je dus helpen om je lichaam en geest in balans te brengen. Of daarvoor technische hulpmiddelen zoals aardingsmatten nodig zijn, is de vraag. We raden je aan om zo vaak mogelijk het huis te verlaten en direct contact te maken met je omgeving, of dat nu is door op blote voeten te lopen, te baden of wilde kruiden te plukken. Zoek aardingsrituelen die bij jou en je dagelijkse leven passen.