Is een bril met blauwlichtfilter zinvol?

Het blauwlichtfilter – wat is dat?

Een blauwlichtfilter is een speciale technologie of coating die is ontwikkeld om het blauwe licht te verminderen dat wordt uitgestraald door elektronische apparaten zoals beeldschermen, ledlampen en andere lichtbronnen.

Een blauwlichtfilter kan op verschillende manieren worden geïmplementeerd. Bij beeldschermen kan dit bijvoorbeeld worden gerealiseerd door middel van software of speciale instellingen die het aandeel van het uitgestraalde blauwe licht verminderen. Bij brillen kan een blauwlichtfilter aanwezig zijn als coating op de glazen of als speciaal materiaal in het glas zelf. Deze filters zijn bedoeld om het blauwe licht te absorberen of te reflecteren en zo de blootstelling van onze ogen te verminderen.

Het belangrijkste doel van een blauwlichtfilter is het verminderen van mogelijke oogvermoeidheid die kan worden veroorzaakt door langdurige blootstelling aan blauw licht. Hieronder vallen bijvoorbeeld vermoeide ogen, droge ogen, gevoeligheid voor verblinding en op de lange termijn mogelijk zelfs een verhoogd risico op bepaalde oogaandoeningen. Bovendien wordt aangenomen dat blauwlichtfilters ook het slaap-waakritme kunnen beïnvloeden, aangezien blauw licht de melatoninespiegel kan remmen en daardoor de slaap kan verstoren.

Bij een bril met blauwlichtfilters worden de glazen zo gecoat dat de ogen worden beschermd tegen de kortgolvige blauwe componenten in het lichtspectrum. Ze hebben doorgaans een gele tint van vijf tot zeven procent en zijn verkrijgbaar met of zonder sterkte. Vaak wordt ten onrechte aangenomen dat kortgolvig blauw licht alleen in kunstlicht voorkomt. Dat is niet het geval. De grootste bron van blauw licht is zonlicht.

Het is belangrijk op te merken dat de effectiviteit van blauwlichtfilters nog steeds onderwerp is van discussie en wetenschappelijk onderzoek. Het individuele effect kan variëren, en niet iedereen ervaart dezelfde voordelen of merkt een significante verbetering bij het dragen van een blauwlichtfilterbril of het gebruik van blauwlichtfilterinstellingen.

Nadelen van een blauwlichtfilterbril

Hoewel brillen met blauwlichtfilter bepaalde voordelen kunnen bieden, zijn er ook mogelijke nadelen waarmee rekening moet worden gehouden:

1. Kleurvervorming: Sommige blauwlichtfilterbrillen kunnen ervoor zorgen dat de kleurwaarneming verandert. Omdat ze het blauwe licht eruit filteren of verminderen, kunnen ze het kleurenspectrum enigszins veranderen. Dit kan met name problematisch zijn bij taken die een nauwkeurige kleurwaarneming vereisen, zoals grafisch ontwerp of fotobewerking.
2. Verminderde helderheid: Blauwlichtfilterbrillen kunnen de helderheid van het scherm of de omgeving verminderen. Dit kan ertoe leiden dat het beeld donkerder lijkt, vooral in omgevingen met weinig verlichting. Het is belangrijk om te beseffen dat een te sterke vermindering van de helderheid de leesbaarheid van teksten of de zichtbaarheid van details kan beïnvloeden.
3. Wenperiode: Sommige mensen hebben mogelijk enige tijd nodig om te wennen aan het dragen van een bril met blauwlichtfilter. In het begin kan het dragen van de bril onwennig aanvoelen en de kijkervaring beïnvloeden. Sommige mensen ervaren de bril als oncomfortabel of storend, vooral als ze al een normale bril dragen.
4. Onbewezen effectiviteit: De wetenschappelijke bevindingen over de effectiviteit van een bril met blauwlichtfilter zijn beperkt en niet eenduidig. Hoewel veel gebruikers positieve ervaringen melden, zijn er ook onderzoeken die geen significante voordelen hebben vastgesteld. Het is belangrijk om te beseffen dat individuele verschillen in gevoeligheid voor blauw licht en de subjectieve waarneming een rol kunnen spelen.

Het is belangrijk om de mogelijke nadelen van een bril met blauwlichtfilter af te wegen en rekening te houden met individuele behoeften en voorkeuren. Een consult bij een oogarts of opticien kan helpen om de voor- en nadelen te beoordelen en de beste beslissing te nemen.

Blauwlichtfilterbril overdag

Een blauwlichtfilterbril moet 's avonds na zonsondergang worden gedragen. Als je overdag een blauwlichtfilterbril wilt dragen, moet je een bril kiezen met een zeer lichte tint in de glazen, want overdag is blauw licht volkomen normaal en draagt het bij aan het verhogen van je dopamine-, serotonine- en cortisolspiegel. Dat is belangrijk voor je algemene welzijn. Wat echter ongebruikelijk is, is de hoeveelheid nieuwe lichtbronnen die vaak een extreem hoog aandeel blauw licht bevatten. Dit komt bijvoorbeeld van smartphones, laptops, computerschermen, televisies en kantoorverlichting.

Dit kan ook overdag erg belastend zijn voor je ogen. Daarom zijn er ook werkbrillen of computerbrillen. Deze hebben heldere glazen en zijn bedoeld om alleen de piekwaarden van het blauwe lichtspectrum eruit te filteren. Dergelijke brillen zijn zinvol als je veel achter het scherm moet werken. Als je niet achter een scherm zit, kun je overdag het beste helemaal geen bril dragen, zodat je zoveel mogelijk natuurlijk licht binnenkrijgt.

Moet je buiten een bril met blauwlichtfilter dragen?

Nee, als je buiten in natuurlijk zonlicht bent, moet je geen bril met blauwlichtfilter dragen. Om je buiten tegen zonlicht te beschermen, moet je een zonnebril met UV-bescherming dragen. Hetzelfde geldt in gebouwen zonder kunstmatige binnenverlichting. Als je bijvoorbeeld thuis bij het raam zit en een boek leest – niet op een tablet of smartphone – dan moet je geen bril dragen. Het natuurlijke blauwe licht van de zon is normaal en goed voor je; dat moet je niet onnodig filteren.

Ons slaap-waakritme en onze biologische klok worden in belangrijke mate beïnvloed door het natuurlijke zonlicht gedurende de dag. Daarom is het belangrijk dat we zoveel mogelijk natuurlijk licht binnenkrijgen. Als je dus overdag naar buiten gaat, moet je geen bril met blauwlichtfilter dragen, omdat je anders voorkomt dat de natuurlijke frequenties van de zon je ogen kunnen bereiken. Dat verstoort je circadiane ritme en kan ook invloed hebben op je melatoninespiegel. Brillen met blauwlichtfilter zijn bedoeld om ’s avonds het blauwe licht uit je omgeving te filteren. Vroeger hadden mensen na zonsondergang hooguit het licht van een kampvuur of kaarsen. De lichtspectra die we tegenwoordig via al die apparaten en schermen binnenkrijgen, zijn niet natuurlijk en geven ons lichaam het gevoel dat het nog steeds dag is. Met een bril met blauwlichtfilter kunnen we deze spectra volledig wegfilteren en ons lichaam zo voorbereiden op de komende slaap.

Onderzoek naar blauwlichtfilterbrillen

Er bestaan enige verschillen tussen de onderzoeken naar blauwlichtfilterbrillen. Hoewel sommige onderzoeken positieve resultaten laten zien met betrekking tot de effectiviteit van blauwlichtfilterbrillen, zijn er ook onderzoeken die geen significante voordelen of slechts beperkte effecten konden vaststellen. Het is belangrijk om rekening te houden met deze verschillen en de mogelijke redenen hiervoor te begrijpen. Zo werd er bijvoorbeeld in een onderzoek uit 2017 geen verschil in slaapkwaliteit waargenomen.

Een ander onderzoek toonde daarentegen aan dat het dragen van een blauwlichtfilterbril wel degelijk significante en positieve effecten kan hebben op de slaap en de werkprestaties.

Redenen voor mogelijke verschillen tussen de onderzoeken zijn bijvoorbeeld:

• Onderzoeksopzet en methodiek: verschillen in de onderzoeksopzet, de proefpersoonsgroepen en de meetmethoden kunnen tot uiteenlopende resultaten leiden. Sommige onderzoeken maken mogelijk gebruik van een kleine steekproefomvang of een korte onderzoeksduur, wat de betrouwbaarheid van de resultaten kan beïnvloeden. Ook verschillen in de gebruikte meetinstrumenten voor het beoordelen van de effecten van blauwlichtfilterbrillen kunnen tot uiteenlopende resultaten leiden.
  
• Heterogeniteit van de proefpersonen: Verschillen in de individuele kenmerken van de proefpersonen, zoals leeftijd, ooggezondheid, gevoeligheid voor blauw licht en activiteitsniveau achter schermen, kunnen de resultaten beïnvloeden. Mensen reageren verschillend op blauw licht en kunnen daarom ook verschillend reageren op brillen met blauwlichtfilters.
  
• Verschillende soorten blauwlichtfilters: Er zijn verschillende soorten blauwlichtfilters op de markt, die verschillende filtertechnologieën en -eigenschappen kunnen hebben. De kwaliteit en effectiviteit van de blauwlichtfilters kunnen variëren, wat kan leiden tot uiteenlopende resultaten in de onderzoeken. Sommige onderzoeken vergelijken mogelijk ook verschillende soorten blauwlichtfilters, wat tot verschillende conclusies kan leiden.
  
• Subjectieve waarneming: De effecten van brillen met blauwlichtfilters kunnen subjectief zijn en van persoon tot persoon verschillend worden ervaren. Sommige mensen merken mogelijk een duidelijke verbetering van hun symptomen en welzijn, terwijl anderen wellicht geen merkbare veranderingen waarnemen.

Schermbril met blauwfilter

Zijn beeldschermbrillen met blauwfilter en blauwlichtfilterbrillen hetzelfde? Nee, een blauwlichtfilterbril en een beeldschermbril zijn twee verschillende soorten brillen, die echter vergelijkbare functies vervullen. Hier zijn de verschillen tussen beide:

• Blauwlichtfilterbril: Een blauwlichtfilterbril is ontworpen om het veel te vaak voorkomende blauwe licht te filteren dat wordt uitgestraald door digitale schermen, maar ook door andere lichtbronnen zoals ledlampen en zonlicht. Het blauwfilter in dit type bril blokkeert een deel van het blauwe licht en vermindert zo de belasting van de ogen, vooral bij langdurig schermgebruik. Blauwlichtfilterbrillen zijn zowel verkrijgbaar als gewone brillen met speciale blauwlichtfilterglazen als in de vorm van speciale beeldschermbrillen met een blauwlichtfilteroptie.
  
• Beeldschermbril: Een beeldschermbril, ook wel computerbril of werkbril genoemd, is speciaal ontworpen voor het werken achter beeldschermen. Deze bril biedt een geoptimaliseerd zicht op een afstand van ongeveer 50-70 cm, wat typisch is voor het kijken naar beeldschermen. Deze brillen hebben doorgaans een speciale lenscoating die rekening houdt met de zogenaamde „werkafstand tot het scherm“ en de belasting van de ogen vermindert door een helder en ontspannen zicht te bieden. Schermbrillen kunnen ook voorzien zijn van speciale coatings, zoals antireflectie en krasbestendigheid.

Het belangrijkste verschil tussen een blauwlichtfilterbril en een beeldschermbril zit in de functionaliteit. Terwijl een blauwlichtfilterbril de nadruk legt op bescherming tegen blauw licht, richt een beeldschermbril zich op het optimaliseren van het zicht en de visuele ervaring bij het werken achter beeldschermen. Deze twee concepten kunnen echter ook worden gecombineerd door een beeldschermbril uit te rusten met een ingebouwd blauwlichtfilter of blauwlichtfilterglazen, om zowel kijkcomfort als bescherming tegen blauw licht te bieden. Hiervoor kun je het beste contact opnemen met een opticien.

Een beeldschermbril is zinvol

In veel gevallen kan een beeldschermbril erg nuttig zijn. Als je bijvoorbeeld vanwege je werk vaak de hele dag achter de computer zit, is de beeldschermbril een zeer nuttig hulpmiddel voor je.

Vraag je je af waarom? Hier zijn een paar redenen:

• Vermindering van de belasting van de ogen: Langdurig naar een beeldscherm kijken kan leiden tot symptomen zoals vermoeide ogen, droge ogen, wazig zien en hoofdpijn. Een beeldschermbril met speciale glazen kan helpen de belasting van de ogen te verminderen door het licht te filteren en schitteringen te verminderen. Dit kan zorgen voor een aangenamere kijkervaring en de symptomen van oogvermoeidheid verlichten.

• Verbetering van het gezichtsvermogen: Een beeldschermbril is speciaal ontworpen om het gezichtsvermogen tijdens het werken achter een beeldscherm te optimaliseren. De glazen in een beeldschermbril zijn zo ontworpen dat ze rekening houden met de optimale afstand tot het beeldscherm en een helder en ontspannen zicht mogelijk maken. Dit kan ertoe bijdragen dat teksten en afbeeldingen op het beeldscherm scherper en contrastrijker overkomen.

• Optie voor blauwlichtfilter: Veel beeldschermbrillen bieden ook een optie voor een blauwlichtfilter. Blauw licht dat door beeldschermen wordt uitgestraald, kan het natuurlijke slaap-waakritme verstoren en tot slaapstoornissen leiden. Een blauwlichtfilter in de schermbril kan helpen om de hoeveelheid blauw licht waaraan de ogen worden blootgesteld te verminderen, vooral vlak voor het slapengaan. Dit kan bijdragen aan een betere slaapkwaliteit.

• Maatwerk en comfort: Een schermbril kan individueel worden aangepast aan de specifieke visuele behoeften. Een opticien kan de glazen afstemmen op de sterkte en de individuele behoeften. Dit zorgt voor een optimale kijkervaring en meer comfort tijdens het gebruik van het scherm.