Chinesische organuhr 1
SlaapGezondheid7 min lees tijd

De Chinese orgelklok eenvoudig uitgelegd

gepubliceerd door Dr. rer. nat. Torsten Pfitzer in Slaap op 22-03-2023 - bijgewerkt op 23-06-2026
Dr torsten pfitzer
Dr. rer. nat. Torsten Pfitzer

Het is midden in de nacht – en slapen is ineens onmogelijk. We woelen heen en weer, staan op, drinken water, gaan naar het toilet, luisteren naar een podcast of lezen een boek. Totdat we weer in slaap vallen.

Er kunnen allerlei verschillende oorzaken zijn voor deze nachtelijke slaapstoornis. In de meeste gevallen zijn ze echter eenvoudig op te lossen. Wie vaker last heeft van slaapstoornissen en steeds weer op hetzelfde tijdstip wakker wordt, zou eens naar de Chinese orgaanklok moeten kijken.

De orgaanklok van de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCM) geeft aan wanneer welk orgaan in het lichaam actief is. Hoe de TCM-orgaanklok werkt en hoe je daarmee je eigen slaap kunt verbeteren, lees je hier.

01 Zo werkt de biologische klok

In de Traditionele Chinese Geneeskunde geeft de organenklok aan wanneer welk orgaan in het lichaam actief is. Daarbij zijn aan elk van de twaalf organen twee uur van de dag toegewezen. Van 3 tot 5 uur wijst de organenklok bijvoorbeeld naar de longen. In deze periode stroomt er bijzonder veel energie naar de longen.

De interne klok van de organen geeft ook aan wanneer de organen hun rustpunt hebben: telkens 12 uur na de energiepiek. Wie zich bij het leven en eten richt op de biologische klok, kan zijn innerlijke evenwicht bewaren en slaapstoornissen voorkomen.

Afbeelding van de Chinese orgaanklok

02 De orgaanklok volgens de TCM

De mens is een eenheid van lichaam, geest en ziel. Dat leert de TCM. De levenskracht Qi stroomt daarbij voortdurend door het lichaam en zorgt ervoor dat het systeem harmonieus functioneert. Via 12 onzichtbare energiebanen, de meridianen, stroomt de Qi door het lichaam.

Elke meridiaan is aan een orgaan toegewezen en wordt op bepaalde tijdstippen van maximale energie voorzien. Chinese artsen hebben deze inzichten verkregen door duizenden jaren van observatie en documentatie. Vandaag de dag beschikken we over de orgaanklok van de TCM als hulpmiddel om een betere slaap te bereiken.

Volgens de TCM zijn ’s nachts vooral de galblaas, de lever, de longen en de dikke darm actief. In de vroege ochtenduren is de maag bijzonder actief.

"In de TCM is de orgaanklok meer dan alleen een tijdmeting – het is een weerspiegeling van de dynamische interactie tussen lichaam, geest en omgeving. Ons herstel ’s nachts en onze vitaliteit overdag hangen af van hoe goed we deze interactie begrijpen en er met onze levensstijl op reageren."

Dr. rer. nat. Torsten Pfitzer, pijnexpert

Dr torsten pfitzer

03 Deze organen zijn ’s nachts het actiefst

  • 21-23 uur: de tijd van de Drievoudige Verwarmer
    Volgens de definitie van de TCM is de Drievoudige Verwarmer een orgaansysteem zonder structuur, dat echter een belangrijke functie vervult. Het verbindt alle energiecirkels met elkaar. ’s Avonds komt de Drievoudige Verwarmer tot rust. We kennen deze fase allemaal als het moment waarop we langzaam tot rust komen. Daarbij dalen zowel de bloeddruk als de hartslag, en herstellen we van de dag.
  • 23.00-01.00 uur: De tijd van de galblaas
    Deze slaat de gal op en ondersteunt de darmen bij de vertering van vetrijk voedsel. Daarnaast helpt hij bij het ontgiften van het lichaam en vervult hij belangrijke taken bij de verwerking van voedingsstoffen. Hartslag, bloeddruk en cortisolspiegel dalen nu verder. Dit is de tijd voor diepe ontspanning, regeneratie en slaap.
  • 1-3 uur: De tijd van de lever
    De lever werkt het intensiefst tussen één en drie uur. Dit orgaan is verantwoordelijk voor de ontgifting van het lichaam en staat in de TCM symbool voor het leven. Voor ons is dit in de meeste gevallen de tijd van de diepe slaap.
  • 3-5 uur: De tijd van de longen
    De longen zijn een orgaan zonder welke ons leven onmogelijk is. Ze voorzien ons bloed van zuurstof uit de ingeademde lucht. Tussen 3 en 5 uur reinigen ze zichzelf.
  • 5-7 uur: de tijd van de dikke darm
    De dikke darm heeft onder andere als taak de vloeibare voedselbrij, die uit de maag en de dunne darm komt, verder te verwerken. In deze fase worden zouten en water aan de voedselbrij onttrokken. Volgens de Chinese orgaanklok is de dikke darm tussen 5 en 7 uur het actiefst. Voor velen van ons betekent dit dat de nacht wordt onderbroken of beëindigd doordat de darm wordt gestimuleerd door een toiletbezoek.
  • 7-9 uur: De tijd van de maag
    In de maag wordt ons voedsel verteerd. Volgens de TCM stroomt de Qi voornamelijk tussen 7 en 9 uur naar de maag. Dit betekent dat dit tijdstip ideaal is voor het ontbijt, om de dag optimaal te beginnen.
Vrouw in bed

04 Zo kun je je slaap verbeteren met de Chinese orgaan-klok

Als we onze bedtijdrituelen en onze voeding afstemmen op de Chinese orgaan-klok, kan dat ons helpen bij het in slaap vallen, doorslapen en wakker worden.

Voor de Drievoudige Verwarmer is het bijvoorbeeld belangrijk dat we tot rust komen en stress kunnen afbouwen. Dit kan bijvoorbeeld worden bevorderd door te lezen, meditatieoefeningen te doen, zelfmassages met fasciaproducten uit te voeren of te genieten van tijd met dierbaren. Daarentegen zijn late maaltijden en niet-afgebouwde stress van de dag contraproductief voor een goede inslaap- en doorslaapfase.

Ook voor de werking van de galblaas, die tussen 23.00 en 01.00 uur bezig is met het ontgiften van het lichaam, zijn zware maaltijden en alcohol ’s avonds een belemmering. Volgens de TCM kunnen beide leiden tot slaapstoornissen. Groenten, gestoomd, gekookt of gegrild, worden vanuit TCM-oogpunt aanbevolen als avondmaaltijd.

Als je diepe slaapfase tussen 1 en 3 uur 's nachts steeds weer wordt verstoord, kan dat te maken hebben met de werking van je lever. De lever heeft bijvoorbeeld veel werk aan alcohol. Let eens op je slaap als je alcohol hebt gedronken en als je nuchter bent – je zult zeker een verschil merken. De lever kan echter ook positief worden beïnvloed door verschillende voedingsmiddelen. Grapefruit, knoflook of groene thee zijn bijvoorbeeld voedingsmiddelen die de lever ondersteunen.

Als je ’s nachts wakker wordt en moet hoesten, is dat een duidelijk teken dat je longen wat ondersteuning nodig hebben. Slaap met het raam open, zodat de longen zich volgens de leer van de interne orgaanklok tussen 3 en 5 uur optimaal kunnen reinigen. Mocht dat niet helpen, dan kunnen allergieën, tabaksgebruik of uitdroging mogelijke oorzaken zijn voor het ’s nachts wakker worden en de hoestprikkel.

Ook onze BLACKROLL®-slaapproducten kunnen bijdragen aan een rustgevende slaap volgens de principes van de TCM.

05 Goed gevoed de dag beginnen met de TCM-organenklok

Tussen 5 en 7 uur ’s ochtends geeft de biologische klok de dikke darm het signaal om actief te worden. Door een verhoogde afgifte van cortisol wekt de dikke darm het lichaam op – en moeten we naar het toilet. Met een glas lauw water kunnen we in deze fase onze spijsvertering ondersteunen. En na de stoelgang fris en gereinigd de dag beginnen.

Nadat de dikke darm zijn meest actieve fase achter de rug heeft, richt de orgaanklok volgens de TCM zich op de maag. De eerste voedselinname van de dag staat op het programma. De Traditionele Chinese Geneeskunde adviseert een licht, bij voorkeur warm ontbijt, bestaande uit koolhydraten, eiwitten, vetten en fruit. Een voorbeeld hiervan is pap met fruit of fruit en kruiden. Cacao of kaneel, noten en een snufje zout maken het perfecte TCM-ontbijt compleet.

06 Deze organen zijn overdag het actiefst

  • 9 tot 11 uur: het tijdperk van de milt
    De belangrijkste functie van de milt is de afweer en de bloedzuivering. Maar ook het denken hangt samen met de milt. Zo zijn onze cognitieve vaardigheden tussen 9 en 11 uur bijzonder goed ontwikkeld. Volgens de leer van de biologische klok is dit tijdstip van de dag perfect geschikt voor mentale activiteiten zoals leren, school, lezingen of het afleggen van examens.
  • 11 tot 13 uur: de tijd van het hart
    Vrolijk, gezellig en communicatief zijn. Dat past goed bij de tijd van het hart. Volgens de TCM is dit tussen 11 en 13 uur en moet deze tijd worden gebruikt om nieuwe energie op te doen voor de rest van de dag. De in het Westen gebruikelijke lunchpauze is hiervoor ideaal en mag met het oog op de rest van de dag niet worden overgeslagen.
  • 13.00 tot 15.00 uur: de tijd van de dunne darm
    Iedereen kent wel die middagdip. De reden hiervoor is de dunne darm, die bezig is met de vertering en opname van voedingsstoffen. Voor dit proces is bloed nodig, waardoor de bloeddruk daalt en er minder energie beschikbaar is voor andere activiteiten. Als we de orgaanklok van de TCM volgen, is het nu tijd voor een kort middagdutje. Is dat niet mogelijk, dan worden activiteiten aanbevolen waarvoor minder prestatievermogen en concentratie nodig zijn. De dunne darm helpt tegelijkertijd bij het onderscheiden van belangrijke en onbelangrijke taken.
  • 15.00 tot 17.00 uur: De tijd van de blaas
    Na het dieptepunt volgt een hoogtepunt. In de tijd van de blaas komt er nieuwe energie vrij en alle activiteiten die eerder nog moeizaam gingen, gaan nu vanzelf. Het langetermijngeheugen en het concentratievermogen bereiken een hoogtepunt. Dit nieuwe energiehoogtepunt van de dag leent zich uitstekend voor sport. Maar let op: de blaas dient ook voor ontgifting en moet voldoende van vocht worden voorzien.
  • 17 tot 19 uur: de tijd van de nier
    De nieren zijn verantwoordelijk voor de bloedzuivering en ontgifting van het lichaam. Wanneer de nieren actief zijn, dalen de hartslag en bloeddruk ’s avonds automatisch. Het lichaam wil nu tot rust komen en mag niet overbelast worden. Een ontspannend bad, een lichte maaltijd en kruidentheeën die de nieren ondersteunen bij het ontgiften, kunnen helpen om je voor te bereiden op een goede nacht met een gezonde slaap.
  • 19 tot 21 uur: De tijd van het hartzakje (pericard)
    Het pericard is een bindweefselachtige omhulling die ons hart omgeeft. In de traditionele Chinese geneeskunde wordt dit hartzakje de ‘meester van het hart’ genoemd. Om zijn functie te kunnen vervullen, moet de Qi stromen en moet de interne orgaanklok intact blijven. Dan blijven ook lichaam en geest, onze emoties, in balans. Tijdens de actieve uren is het een goed idee om bewust van de tijd met familie en vrienden te genieten.

07 De orgaanklok in de zomertijd

De tijdwisseling heeft vaak invloed op onze interne klok. Het natuurlijke ritme van het lichaam wordt verstoord en dit kan leiden tot slaapstoornissen, vermoeidheid en uitputting.

Om deze negatieve effecten tegen te gaan, moeten de maaltijden hierop worden aangepast. Om de optimale tijden voor maaltijden, rustperiodes en activiteitsfasen te achterhalen, is het belangrijk om ook naar je eigen lichaam te luisteren.

De twee uur waarin een orgaan het hoogste energieniveau heeft, zijn piekmomenten en kunnen per persoon verschillen.

Naast de tijdwisseling kunnen ook hoge temperaturen invloed hebben op je slaapkwaliteit. Speciaal voor deze periode hebben we onze zomerdeken RECOVERY BLANKET SUMMER ontwikkeld, die dankzij de innovatieve CELLIANT®-vulling de thermoregulatie van het lichaam ondersteunt en de lokale doorbloeding bevordert.

Dekbed
Recovery Blanket Summer
Recovery Blanket Summer

Recovery Blanket Summer

Beschikbaar in meerdere varianten

van€ 149,90
Kussensloop
Pillow Case Climate
€ 34,90
Chinese orgaanklok meridianen

08 Wetenschappelijke indeling van de Chinese orgaanklok

De effectiviteit van de Chinese orgaanklok is wetenschappelijk slechts in beperkte mate aangetoond. Hoewel er studies zijn die een verband aantonen tussen de activiteit van bepaalde organen en het tijdstip van de dag, mag de Chinese orgaanklok niet als enig diagnose- en behandelingsinstrument voor ziekten worden gebruikt. Hierbij moet altijd rekening worden gehouden met de individuele gezondheidsgeschiedenis en specifieke symptomen.

Als je je algemene welzijn en je slaapkwaliteit wilt verbeteren, is er niets op tegen om je te richten op de Chinese orgaanklok, bewust volgens de TCM te eten, quality time met vrienden door te brengen, te sporten, weinig alcohol te drinken en met het raam open te slapen.

09 Conclusie: Chinese orgaanklok

De Chinese orgaanklok is een fascinerend concept uit de traditionele Chinese geneeskunde dat ons kan helpen onze gezondheid te verbeteren. Door ons bewust te zijn van welke organen op welke momenten van de dag bijzonder actief zijn, kunnen we onze dagelijkse routine aanpassen en zo ons welzijn vergroten.

Hoewel de Chinese orgaanklok geen wetenschappelijk erkend concept is, zijn er veel mensen die overtuigd zijn van de effectiviteit ervan. Als je dus op zoek bent naar nieuwe manieren om je gezondheid te verbeteren, is het zeker de moeite waard om de Chinese orgaanklok nader te onderzoeken en uit te proberen.

Hoe BLACKROLL® je slaapkwaliteit kan verbeteren:

Fasciaset
Blackbox Standard
Blackbox Standard
€ 59,90
Foam roller
STANDARD
STANDARD

STANDARD

Beschikbaar in meerdere varianten

van€ 29,90

Ook interessant