Mindset voor meer succes: zo beïnvloedt je manier van denken je fitness en het dagelijks leven

Iedereen kent het wel: je neemt je iets voor – gezonder eten, meer bewegen, een stressvrijer leven leiden – en toch mislukt het meestal. Niet omdat we lui zijn of geen discipline hebben, maar omdat onze innerlijke houding, onze mindset, de koers bepaalt. Vaak is het het vastzitten in oude denkpatronen dat ons blokkeert en ons ervan weerhoudt ons ware potentieel te ontplooien.

In dit artikel geven we je de belangrijkste benaderingen en de nodige kennis om stap voor stap een sterke mindset te ontwikkelen. Want diep van binnen weet je al lang: het gaat om meer dan alleen discipline of training. Het gaat om je persoonlijke ontwikkeling.

In onze snel veranderende wereld vol uitdagingen is een sterke mindset niet zomaar een woord, maar de sleutel om ondanks tegenslagen en stress veerkracht te ontwikkelen, standvastig te blijven en te bereiken wat we echt willen.

Maar hoe ontwikkelen we die innerlijke kracht die ons helpt vol te houden als het dagelijks leven ons in de weg staat? Het begint met de manier waarop we denken – met de kracht van onze gedachten en de bewuste keuze om anders te handelen, ons opnieuw te focussen en ons anders te gedragen.

Zoals Henry Ford ooit zei:

„Of je nu denkt dat je het kunt, of dat je het niet kunt – je hebt gelijk.“

Dit citaat vat het treffend samen: je denkpatronen en je mindset geven vorm aan je werkelijkheid en bepalen in belangrijke mate je succes – of het nu gaat om sport, werk of het dagelijks leven.

Je lichaam volgt je geest.

Wat klinkt als een cliché, is wetenschappelijk bewezen: onze gedachten, overtuigingen en innerlijke opvattingen beïnvloeden niet alleen onze motivatie en ons gedrag, maar ook onze successen in de sport, het werk en het dagelijks leven.

Kennis en begrip zijn belangrijk voor onze geest – dus voordat we dieper ingaan op het onderwerp, laten we eerst eens duidelijk maken wat er precies schuilgaat achter de term „mindset“.

De term mindset komt uit het Engels en is samengesteld uit de woorden mind (geest, verstand) en set (oriëntatie, instelling) . Vertaald betekent het zoiets als ‘denkwijze’ of ‘mentale houding’ (Oxford English Dictionary).

In de psychologie beschrijft de mindset de fundamentele innerlijke houding waarmee we uitdagingen, doelen en nieuwe ervaringen benaderen (Kleingeld & Müller, 2013). Deze houding beïnvloedt hoe we situaties waarnemen, beslissingen nemen en reageren op tegenslagen of fouten (Dweck, 2006).

Nauw verwant aan de mindset is het begrip mentaliteit. Terwijl mindset eerder het individuele denken op bepaalde momenten beschrijft, staat mentaliteit meestal voor een fundamentele geestelijke gesteldheid – vaak in een culturele of sociale context (Hofstede, 2001). Men spreekt bijvoorbeeld van een ‘Duitse mentaliteit’ of de ‘mentaliteit van een team’. Deze mentaliteit bepaalt gedurende langere tijd onze waarden, ons gedrag en hoe we onszelf zien (Grimm’sches Wörterbuch).

Het goede nieuws: noch mindset, noch mentaliteiten zijn aangeboren. Ze kunnen worden herkend, in twijfel getrokken en bewust veranderd. Wie zich hierop inlaat, begint nieuwe wegen te zien – en deze ook te bewandelen.

Een mindset ontstaat echter ook niet van de ene op de andere dag – hij wordt in de loop van ons leven gevormd door ervaringen, opvoeding, persoonlijke successen en mislukkingen, terugkerende gedachten, overtuigingen en onze sociale omgeving.

In tegenstelling tot kortstondige gedachten is de mindset een diep verankerd filter. Het bestaat uit denkpatronen en gewoontes waardoor we de wereld bekijken – en waardoor vervolgens ons zelfbeeld wordt gevormd. Het is dus meer dan ‘alleen maar’ positief denken: het is onze fundamentele innerlijke houding ten opzichte van het leven, onszelf en wat we voor mogelijk houden.

Een bewuste, flexibele mindset helpt je om boven jezelf uit te stijgen. Een vastgeroeste manier van denken houdt je daarentegen steeds weer binnen dezelfde grenzen gevangen.

Of je nu een marathon loopt, naar de sportschool gaat of je eetpatroon aanpast: je doelen hangen sterk af van hoe je denkt en welk perspectief je inneemt.

Een starre mindset kan ertoe leiden dat je bij de eerste tegenslagen opgeeft of jezelf in de weg staat.

Inmiddels weten we allemaal dat succesvolle mensen niet zomaar geluk hebben gehad of vanaf het begin talent hadden – vaak hebben ze grote tegenslagen meegemaakt, nederlagen moeten incasseren en hebben ze zichzelf keer op keer opnieuw gemotiveerd om hun doelen te bereiken:

• Michael Jordan werd uit het basketbalteam van zijn middelbare school gezet – toch trainde hij harder dan alle anderen en groeide hij uit tot een basketballegende.

• J.K. Rowling, de schrijfster van Harry Potter, werd door verschillende uitgevers afgewezen, was alleenstaande moeder en leefde van een uitkering voordat ze wereldberoemd werd.

• Bethany Hamilton, een professionele surfer, verloor een arm bij een haaienaanval – en keerde desondanks terug op haar surfplank om haar carrière voort te zetten.

De mindset achter het succes

Deze mensen hadden allemaal te kampen met tegenslagen en twijfels, maar hun mindset hielp hen door te zetten en sterker te worden.

Vastberadenheid betekent je focus op het doel behouden, ook al wordt de weg moeilijk.

Hun verhalen laten zien: succes is geen kwestie van geluk – het is een kwestie van innerlijke houding, aanpassingsvermogen en de kennis die je over jezelf hebt opgedaan.

Let op hoe je over jezelf, je gezondheid en je conditie denkt. Typische uitspraken als 'Ik ben niet sportief' of 'Dat lukt me niet' kun je in twijfel trekken en anders formuleren, bijvoorbeeld als: 'Ik word fitter als ik het regelmatig volhoud' of 'Elke kleine stap brengt me dichter bij mijn doel.'

Juist op het gebied van gezondheid en conditie is geduld cruciaal

Veranderingen in je lichaam hebben tijd nodig, en tegenslagen zijn normaal – of die nu door stress, blessures of een gebrek aan motivatie komen. Ze horen bij het proces en geven je de kans om je veerkracht te versterken en nieuwe strategieën te ontwikkelen.

Verandering begint met een beslissing – en wordt voortgezet door dagelijkse keuzes.

Je neemt elke dag beslissingen. Sommige bewust, veel onbewust: of je beweegt, hoe je tegen jezelf praat, wat je je lichaam geeft. Elke afzonderlijke beslissing – hoe klein die ook lijkt – kan je dichter bij je doel brengen of ervan wegleiden.

Kleine, dagelijkse routines zijn hierbij nuttig – een aanpak die je helpt om gefocust en gemotiveerd te blijven:

• Visualiseren & Affirmeren
  Stel je ’s ochtends even voor hoe je een beslissing neemt vanuit vreugde, overtuiging of moed. Voel hoe dit gevoel je sterker en gezonder maakt. Schrijf het gevoel op, bijvoorbeeld:
  „Ik vertrouw op mezelf en mijn beslissingen.“
  
• Schrijf elke dag een positieve, bemoedigende zin op die je groei ondersteunt, bijvoorbeeld: „Ik geloof in mezelf en mijn mogelijkheden.“
  of
  „Uit uitdagingen leer ik en word ik sterker.“
  Gebruik hiervoor ook een herinnering, zoals een Post-it met een motiverende zin op je spiegel, die je er dagelijks aan kan herinneren.

• Leg kleine successen vast, bijvoorbeeld:
  - Een trainingssessie die je vandaag hebt gedaan.
  - Een duidelijk ‘nee’ tegen iets dat je energie zou hebben gekost.
  
  
• Gebruik bepaalde handelingen als bewuste triggers voor mindfulness: Bijvoorbeeld: elke keer dat je je drinkfles oppakt -> 1 bewuste ademhaling.
  
  
• Schrijf elke dag een inzicht of een ‘leermoment’ op – hoe klein ook. Voorbeeld: ‘Ik merk dat ik sneller herstel als ik duidelijker pauzes inlas.’

Nog een persoonlijke tip: ik zeg altijd tegen mezelf: ‘Met elke fout heb ik niet gefaald, maar ben ik wijzer geworden en kan ik er iets van leren.’

Omring jezelf bewust met positieve invloeden

Je omgeving beïnvloedt je elke dag – vaak meer dan je denkt. Daarom is het zo belangrijk om je te omringen met mensen, inhoud en gewoontes die je sterker maken en vooruit helpen. Zoek bewust contact met mensen die jouw doelen delen of je inspireren, in plaats van je af te remmen of onzeker te maken.

Let ook op welke media je consumeert: luister je naar podcasts, lees je boeken of bekijk je video’s die je nieuwe perspectieven bieden op mindset, fitness en gezondheid? Zo niet, probeer het dan eens – je innerlijke dialoog zal er positief door worden beïnvloed.

Tegelijkertijd kun je je omgeving zo inrichten dat deze je motiveert: een opgeruimde werkplek, inspirerende citaten aan de muur of je sportkleding al klaargelegd – kleine dingen die je dagelijks aan je doelen herinneren.

Studies tonen aan: wie gelooft in zijn of haar persoonlijke ontwikkeling, is beter bestand tegen stress, is gemotiveerder en bereikt eerder zijn of haar doelen. Volgens Carol Dweck (2006) gaan mensen met een groeimindset beter om met uitdagingen en zijn ze op de lange termijn succesvoller.

Bovendien is ons brein neuroplastisch – dat wil zeggen dat het het vermogen heeft om zich een leven lang te veranderen, aan te passen en nieuwe verbindingen te leggen. Deze zogenaamde neuroplasticiteit stelt ons in staat om nieuwe denkwijzen en perspectieven te ontwikkelen, gewoontes op elk moment te veranderen en ook op volwassen leeftijd nog bij te leren. Een recent onderzoek van Eliadis uit 2024 toont zelfs aan dat volwassenen door een gezonde levensstijl, beweging en gerichte training hun hersencellen actief kunnen regenereren en zo effectief nieuwe vaardigheden kunnen aanleren – geheel onafhankelijk van hun leeftijd.

„Dat kan ik niet“ bestaat dus niet meer in jouw manier van denken!

Je zou zelfs je manier van lopen kunnen veranderen. JA! Het is allemaal een kwestie van oefenen. En precies daar ligt je kans.

De volgende mini-experimenten laten je meteen zien: je hebt meer invloed dan je denkt. Je gedachten geven vorm aan de werkelijkheid – niet alleen in je hoofd, maar ook voelbaar in je lichaam.

Probeer het meteen zelf uit:

• De ademhalingstest
  • Ga ontspannen zitten en adem diep in en uit.
  • Denk bewust aan stress of angst – voel je hoe je ademhaling sneller en oppervlakkiger wordt?
  • Verander nu je gedachten: stel je rust en kalmte voor.
  • Je zult merken dat je ademhaling rustiger en dieper wordt.

Waarom? Onze gedachten sturen automatisch onze lichaamsfuncties aan, zoals ademhaling en hartslag.

• De ‘glas-water-methode’ – voel hoe je gedachten je lichaamsbeleving veranderen
  • Stel je voor dat er een glas water voor je staat.
  • Neem een slokje en houd het glas met gestrekte arm voor je.
  • Denk nu eens: ‘Mijn arm wordt zo heel zwaar, dit houd ik niet lang vol.’
  • Merk op hoe snel je arm moe of zwaar wordt.
  • Schud nu je arm even uit, haal diep adem en herhaal het hele proces – maar denk deze keer: „Mijn arm is sterk, ik kan dit eindeloos volhouden.“
  • Let op hoe je gevoel verandert.

Waarom werkt dit?
Omdat je hersenen en je spieren nauw met elkaar verbonden zijn. Als je aan zwakte denkt, sturen je hersenen signalen uit waardoor je spieren sneller vermoeid raken. Met een positieve mindset voel je je krachtiger en houd je het langer vol – zonder dat je extra traint.

De weg naar een nieuwe, sterke mindset is een reis – geen sprint. Veel mensen struikelen daarbij over typische uitdagingen:

• Ongeduld: verandering kost tijd. Het is normaal dat niet alles meteen lukt of dat er tegenslagen optreden. Wees geduldig met jezelf.
  
• Perfectionisme: de wens om alles ‘goed’ te doen, kan je blokkeren. Een groeimindset betekent ook dat je fouten toestaat en ervan leert.
  
• Verkeerde verwachtingen: werken aan je mindset is geen wondermiddel dat alle problemen van de ene op de andere dag oplost. Het gaat om kleine, voortdurende stapjes.
  
• Vergelijkingen met anderen: Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Vergelijkingen leiden vaak tot frustratie in plaats van motivatie.
  
• Stress: Aanhoudende stress kan je mentale weerbaarheid ernstig aantasten. Daarom is het belangrijk om stressfactoren bewust te herkennen en deze actief tegen te gaan met ontspanningstechnieken of pauzes.
  
• Slaaptekort: Voldoende en herstellende slaap vormt de basis voor mentale helderheid en emotionele stabiliteit. Slaaptekort maakt het moeilijker om nieuwe denk- en gedragspatronen te verankeren, omdat je hersenen dan minder goed presteren en minder veerkrachtig zijn. Alleen tijdens de diepe slaap verwerken je hersenen namelijk emotionele prikkels, slaan ze nieuwe ervaringen op en ontdoen ze je van overbodige mentale ballast.

Maak gericht gebruik van hulpmiddelen voor actieve regeneratie – bijvoorbeeld het ergonomisch gevormde BLACKROLL® RECOVERY PILLOW voor een betere slaap en mentale ontspanning. Het ondersteunt de ideale slaaphouding, ontlast nek en schouders en helpt je lichaam om ’s nachts echt tot rust te komen.

Of het nu gaat om training, werk of stressvolle levensfasen: je denkpatronen bepalen hoe je uitdagingen het hoofd biedt, hoe je fouten beoordeelt en in hoeverre je in jezelf gelooft. Een growth mindset kan je innerlijke houding fundamenteel veranderen, je zelfvertrouwen versterken en je op de lange termijn gezonder, sterker en gemotiveerder maken.