Hausmittel gegen Schlafstörungen
SlaapTips7 min lees tijd

Oma's 5 beste huismiddeltjes tegen slaapstoornissen

gepubliceerd door Dr. Lutz Graumann in Slaap op 09-10-2023 - bijgewerkt op 23-06-2026
Lutz Graumann
Dr. Lutz Graumann

Als je slecht slaapt, hoef je niet meteen naar de slaappillen te grijpen. We stellen je 5 huismiddeltjes uit oma's tijd voor, die jou misschien ook helpen om in slaap te vallen.

Heb je last van slaapstoornissen, maar wil je je problemen eerst op een natuurlijke manier onder controle krijgen? Dan is het de moeite waard om eens naar oma’s huismiddeltjes te kijken. Ze werken namelijk vaak net zo goed als slaappillen, maar hebben geen bijwerkingen en zijn niet verslavend. In ons artikel onthullen we de beste natuurlijke middelen tegen slaapstoornissen en geven we uitleg over de oorzaken ervan. Op oma kon je tenslotte altijd rekenen, toch?!

https://storage.googleapis.com/oneworld-prod/assets/schlafstoerung-was-ist-eine-insomnie.jpeg?v=1688039062
01

Oorzaken van slaapstoornissen

Ieder van ons heeft wel eens last van slaapstoornissen. En dat is ook volkomen normaal – zolang het om af en toe een nacht gaat waarin we slecht slapen en dit geen blijvende toestand wordt. Want als er geen organische oorzaak of psychiatrische aandoening aan ten grondslag ligt, verdwijnen slaapproblemen meestal snel weer als de omstandigheden die ertoe hebben geleid, afnemen.

Enkele veelvoorkomende oorzaken van slapeloosheid zijn externe (exogene) factoren. Denk bijvoorbeeld aan storende factoren zoals licht of lawaai, geuren, jetlag en ploegendienst.

Ook een slechte slaaphygiëne kan ervoor zorgen dat je ’s nachts in de lakens ligt te woelen in plaats van vredig te slapen. Zo zorgen een ongeschikt matras of het verkeerde kussen voor een slechte slaaphouding en houden ze je wakker of halen ze je steeds weer uit je slaap. Maar ook het blauwe licht van elektronische apparaten zoals tablets en smartphones, die we graag mee naar bed nemen, behoort tot de factoren die het inslapen verstoren – en daardoor wordt het moment van inslapen steeds verder uitgesteld.

Ook acute psychische belasting kan je slaap verstoren. Bijvoorbeeld door angsten en zorgen op het werk en in je privéleven, waar je gedachten voortdurend om draaien en die je stress bezorgen.

De gevolgen van slapeloosheid merk je dan de volgende dag heel duidelijk: verminderde weerstand, concentratieproblemen, prikkelbaarheid of hoofdpijn zijn slechts enkele van de symptomen die zich door te weinig slaap laten voelen. Maar voordat je direct naar een arts gaat of je toevlucht neemt tot chemisch vervaardigde slaapmiddelen, kun je je slaapprobleem in eerste instantie ook met eenvoudige huismiddeltjes onder controle krijgen.

Als er daarentegen sprake is van een gediagnosticeerde psychiatrische aandoening, moet eerst de oorzaak daarvan medisch worden behandeld. Onze tips tegen slaapstoornissen (insomnie) kunnen dan wel ondersteunend werken, maar zullen waarschijnlijk niet voldoende helpen om de problemen te bestrijden. Bespreek in dat geval met je arts of therapeut hoe je je slaapstoornissen onder controle kunt krijgen en vul deze therapie aan met huismiddeltjes uit grootmoeders tijd. We stellen je nu 5 huismiddeltjes tegen slapeloosheid voor, die ook onze oma’s al aan zoete dromen hebben geholpen.

Rustig slapen

Kussen
RECOVERY PILLOW
RECOVERY PILLOW
€ 99,90
Dekbed
Recovery Blanket Summer
Recovery Blanket Summer

Recovery Blanket Summer

Beschikbaar in meerdere varianten

van€ 149,90
https://storage.googleapis.com/oneworld-prod/assets/fazit-schlafenszeit.jpeg?v=1685026552
02

Beter slapen: de 5 beste huismiddeltjes tegen slapeloosheid

Voor de meeste slaapstoornissen bestaat er inderdaad een kruid. En dat wisten niet alleen onze oma's, maar ook al vele generaties vóór hen. Men zegt immers dat mensen al in het stenen tijdperk gebruik maakten van kruidengeneeskunde, die via de oudheid, de middeleeuwen en onze oma's tot in de huidige tijd is doorgedrongen.

Als je dus vaker slapeloos wakker ligt, kun je profiteren van de ontspannende werking van bepaalde geneeskrachtige planten. Ze gelden als het perfecte natuurlijke middel tegen slaapstoornissen. Tot de planten waar ook onze oma’s al bij zwoeren, behoren onder andere:

  • Passiebloem: extracten van de passiebloem zouden receptoren op de zenuwcellen stimuleren. Onder andere de benzodiazepinereceptor, waardoor een kalmerend en slaapbevorderend effect wordt teweeggebracht.  

  • Valeriaan: Valeriaan heeft vergelijkbare eigenschappen als de passiebloem. Valeriaan heeft een directe invloed op het centrale zenuwstelsel en werkt angstverlagend, slaapbevorderend en kalmerend. De werkzaamheid van valeriaan is te danken aan het feit dat bepaalde stoffen uit de valeriaanwortel de afbraak van gamma-aminoboterzuur (GABA) in de hersenen remmen. Te lage GABA-waarden worden in verband gebracht met stress, angst, nervositeit en slecht slapen.

  • Hop: Deze hennepplant werkt kalmerend en fungeert als huismiddeltje bij slapeloosheid, omdat de bestanddelen ervan het slaap-waakritme kunnen reguleren. Mogelijk heeft hop een vergelijkbaar effect als het lichaamseigen slaaphormoon melatonine, maar tot nu toe zijn er geen specifieke studies beschikbaar die uitsluitend de invloed van hop op de slaap onderzoeken. Wetenschappelijk is echter aangetoond dat hop en valeriaan elkaar in hun slaapbevorderende werking aanvullen wanneer ze worden gecombineerd. Het innemen van combinatiepreparaten die beide planten bevatten, kan dus zinvol zijn bij slaapstoornissen.

  • Lavendel: deze plant wordt beschouwd als dé geneeskrachtige plant bij uitstek als het gaat om slaapstoornissen en wordt al sinds de middeleeuwen gebruikt om mensen te helpen in slaap te vallen en door te slapen. De etherische oliën in lavendel blokkeren de afgifte van de stresshormonen noradrenaline en adrenaline en voorkomen bovendien de afbraak van het gelukshormoon serotonine. Het resultaat is rust en evenwicht, en je valt gemakkelijker in slaap. Lavendel in de vorm van lavendelolie is trouwens uitstekend geschikt om voor het slapengaan op de binnenkant van je polsen aan te brengen of in een spuitflesje met water te druppelen, om daarmee het kussen te bevochtigen.
  • Citroenmelisse: Ook deze plant wordt in de geneeskunde gebruikt om de slaap te bevorderen vanwege haar kalmerende en angstverlagende werking, wat eveneens voornamelijk te danken is aan haar kalmerende etherische oliën.

  • Sint-janskruid: De plant wordt niet alleen gebruikt bij angststoornissen, depressieve stemmingen en paniekaanvallen, maar kan door haar stressverlagende werking ook ondersteunend werken bij slaapstoornissen, doordat ze de behoefte aan slaap weer op de voorgrond plaatst.
Geneeskrachtige planten

Alle genoemde geneeskrachtige planten kun je als thee drinken, die gedroogde plantendelen bevatten. Je kunt je kopje thee het beste direct voor het slapengaan drinken en alle storende factoren uit de slaapkamer verwijderen. Idealiter schakel je voor het slapengaan je gedachten uit met behulp van een boek of door te mediteren en bereid je je lichaam via een vaste avondroutine voor op de nacht.

Alle geneeskrachtige planten zijn echter ook verkrijgbaar als preparaten bij de apotheek of drogist, bijvoorbeeld in de vorm van capsules of dragees. Houd er wel rekening mee dat het effect bij het innemen van preparaten met geneeskrachtige planten pas na verloop van tijd optreedt, zodat je meestal pas na ongeveer twee weken van de positieve effecten profiteert. Een beetje doorzettingsvermogen kan daarom de moeite waard zijn.

De meeste van de genoemde geneeskrachtige planten worden ook verwerkt tot geuroliën. Als je een paar druppels in een geurlamp doet, verspreidt de rustgevende geur zich door de hele kamer. Je kunt de gedroogde planten ook in een geurzakje doen en naast je kussen leggen, als kamerspray gebruiken of in de vorm van lichaamsoliën een paar druppels op je huid aanbrengen en daar inwrijven. De geuren hebben bij het inademen een kalmerend effect op het zenuwstelsel en zorgen zo voor ontspanning.

"De kennis over de helende krachten van de natuur is diep geworteld in onze cultuur. Kamille-thee is bijvoorbeeld niet alleen een drankje dat rust en ontspanning in ons dagelijks leven brengt, maar kan ook het inslapen vergemakkelijken. De kalmerende werking van kamille is wetenschappelijk bewezen en een prachtig voorbeeld van hoe we kunnen profiteren van de gaven van de natuur."

Dr. Lutz Graumann, expert op het gebied van regeneratie

Lutz Graumann

De combinatie van (warme) melk en honing is waarschijnlijk een van de bekendste slaapmiddelen uit grootmoeders tijd en heeft al generaties kinderen in slaap gesust – jou misschien ook wel.

De warme melk bevat het aminozuur tryptofaan – een voorloper van het slaaphormoon melatonine – dat op zijn beurt door de honing bijzonder goed door het lichaam kan worden opgenomen. Het enige addertje onder het gras: één glas melk is bij lange na niet genoeg voor het lichaam om voldoende tryptofaan aan te maken voor een slaapbevorderend effect. Daarvoor zouden veel grotere hoeveelheden nodig zijn. Ook wetenschappelijk is het slaapbevorderende effect nog niet aangetoond.

Wie echter vroeger al met een kopje warme melk met honing naar bed werd gestuurd, kan toch profiteren van het kalmerende (placebo-)effect. Want dan geeft het zoete drankje ons een gevoel van geborgenheid, omdat het herinneringen aan de kindertijd oproept – wat ons ontspannen en in balans kan brengen.

melk met honing

Wie zich voor het slapengaan trakteert op een heerlijk warm bad, kan zijn lichaam optimaal voorbereiden op de komende nacht. Dat wist niet alleen onze oma al, maar het is ook door recentere studies aangetoond.

De warmte van het water (idealiter 36 tot 38 graden) stimuleert de bloedsomloop, verwijdt de bloedvaten en zorgt voor een goede transport van voedingsstoffen in het bloed. Hierdoor lossen ook spanningen in het hele lichaam op, wat een ontspannend en evenwichtig effect heeft op lichaam en geest en stress vermindert.  

Als je je bad bovendien aanvult met badadditieven die citroenmelisse, lavendel of hop bevatten, kun je de ontspanning maximaliseren door de geur van de etherische oliën.

Zet het liefst alles klaar, zodat je direct na je bad in bed kunt kruipen, en probeer je niet nogmaals te laten afleiden door je smartphone, tv of tablet. Als je niet meteen wilt gaan slapen, lees dan beter nog een paar pagina’s in een boek om echt slaperig te worden.

warm bad

Ook de temperatuur van de voeten kan een aanzienlijke invloed hebben op ons gevoel van vermoeidheid en de daaropvolgende slaap. Als ze namelijk warm zijn ingepakt of door een voetbad zijn opgewarmd, wordt de bloedsomloop gestimuleerd, waardoor de bloedvaten in voeten en benen zich verwijden. Omdat de voeten dan warmte afgeven, daalt de lichaamstemperatuur en door die temperatuurdaling word je uiteindelijk moe.

Dat warme voeten een slaapverwekkend proces in gang zetten, is overigens niet uitsluitend te danken aan onze oma’s, maar aan niemand minder dan pastoor Sebastian Kneipp. Zijn naam komt je misschien bekend voor. Hij is namelijk niet alleen de uitvinder van het waterlopen (de zogenaamde Kneipp-therapie), maar hij zag al in de 19e eeuw in dat voetbaden met warm water door hun weldadige werking wonderen kunnen verrichten bij mensen met slaapstoornissen. Net als bij een warm bad kunnen voetbaden met etherische oliën het effect nog versterken. Een van de bekendste badtoevoegingen is de Allgäuer bergden.

Doe direct na het verwarmende bad dikke wollen sokken aan en kruip lekker in bed om van de positieve effecten te profiteren.
Overigens: ook al hebben sokken in bed in sommige situaties misschien een slechte reputatie – de wetenschap bevestigt een slaapbevorderend effect voor iedereen die ze ook ’s nachts draagt. In de zomer kan hevig zweten ’s nachts daarentegen voor slaapstoornissen zorgen.

warme voeten

Ook dat we aandacht moeten besteden aan onze slaapomgeving en deze moeten ontdoen van storende factoren, hebben onze oma’s ons al bijgebracht. De volgende aanpassingen in levensstijl kunnen helpen bij slapeloosheid: 

  • Een regelmatig slaappatroon aanhouden (bij voorkeur ook in het weekend).
  • De slaapkamer koel houden (ca. 18 graden).
  • Verwijder storende licht- en geluidsbronnen uit de slaapkamer.
  • Een paar uur voor het slapengaan geen alcohol, nicotine en cafeïne meer innemen.
  • Intensieve sporten zoals HIIT-training of zware cardio-workouts kun je beter in de ochtend doen.
  • Verban elektronische apparaten zoals tv, smartphone of tablet uit de slaapkamer.
  • Doe overdag geen lang middagdutje (een powernap van 20 tot 30 minuten is voldoende).
  • Probeer niet krampachtig weer in slaap te vallen. Sta in plaats daarvan liever op en leid jezelf af met monotone bezigheden, zoals strijken of de afwas doen.
warme voeten
https://storage.googleapis.com/oneworld-prod/assets/pexels-nataliya-vaitkevich-7615461.jpg?v=1696858528
03

Homeopathisch middel om de hele nacht door te slapen

Er zijn ook homeopathische middelen beschikbaar om je te helpen de hele nacht door te slapen. Hoewel er (net als bij sommige hierboven beschreven huismiddeltjes) geen wetenschappelijk bewijs is voor de werking van homeopathische middelen, werken ze volgens onderzoekers in het kader van het placebo-effect, dat op zijn beurt wel goed is aangetoond. Of je homeopathie gebruikt om beter te slapen, is daarom ook een kwestie van geloof.

Homeopathische middelen zijn vaak verkrijgbaar in de vorm van globuli. Dit zijn kleine bolletjes van rietsuiker die zijn besmeurd met een homeopathisch gepotentieerde werkzame stof. De volgende middelen zouden volgens de alternatieve geneeskunde kunnen helpen bij het in slaap vallen en doorslapen:

  • Ambra
    Bij een voortdurend ronddraaiende gedachtencarrousel, prikkelbaarheid en nervositeit, evenals piekeren
  • Carcinosium
    Bij psychisch veroorzaakte slapeloosheid.
  • Ignatia
    Bij een te lichte slaap, waardoor men ’s nachts steeds weer wakker wordt.
  • Valeriana officinalis
    Bij innerlijke nervositeit, onrust en zorgen.
  • Chamomilla
    Bij emotionele overstimulatie of prikkelbaarheid.
  • Passiflora incarnata
    Bij nervositeit, angst of overprikkelbaarheid.
  • Coffea
    Bij overstimulatie van geest en lichaam.

Welke homeopathische middelen in jouw situatie moeten worden gebruikt, kun je te weten komen bij een homeopaat of natuurgeneeskundige, maar ook bij artsen die homeopathie toepassen. Zij zullen je ook informeren over de dosering en de werking van deze alternatieve behandelmethode. Houd er echter rekening mee dat ook homeopathische middelen geen wondermiddelen zijn en niet bij iedereen (op dezelfde manier) werken. 

https://storage.googleapis.com/oneworld-prod/assets/schlafprobleme-nachts-wach.jpg?v=1628092501
04

Conclusie

Zolang er bij jou geen gediagnosticeerde slaapstoornis of psychiatrische aandoening is vastgesteld, kun je je slaapproblemen ook zonder slaappillen goed onder controle krijgen met oma’s huismiddeltjes. In de meeste gevallen kunnen problemen met inslapen en doorslapen namelijk weer afnemen door aanpassingen in de slaapomgeving en bijbehorende inslaaprituelen. Als de klachten echter langer dan een maand en minstens drie keer per week voorkomen en je je in het dagelijks leven sterk beperkt voelt door de gevolgen van slecht slapen, is er mogelijk sprake van een ‘echte’ slaapstoornis. In dat geval moet je slaapmedische, psychologische of psychiatrische hulp zoeken. Zodra de oorzaak van je problemen bekend is, zul je je snel weer beter voelen en krijg je ook in het dagelijks leven weer meer energie.

Voor een goede nachtrust

Fascia Set
Back Box
Back Box
€ 69,90

Ook interessant