Pijn in de bovenrug: oorzaken en behandeling
Bovenrug – pijn herkennen en verhelpen
- Pijn in de bovenrug ontstaat vaak door een verkeerde houding, langdurig zitten, eenzijdige belasting of te weinig beweging.
- Vooral de spieren rond de schouders, nek en borstwervelkolom worden hierdoor vaak getroffen.
- Andere oorzaken zijn onder meer stress, mentale spanning of ongunstige slaaphoudingen.
- Een combinatie van gerichte beweging, zelfmassage, actieve pauzes en een goed slaapkussen helpt de spieren te ontlasten.
Aanbeveling: het BLACKROLL® RECOVERY PILLOW – een ergonomisch gevormd kussen dat nek en rug ondersteunt en de wervelkolom in zijn natuurlijke houding stabiliseert.
Rugpijn in de bovenrug komt veel voor onder de bevolking.
Tot de belangrijkste oorzaken behoren spanningen en verkeerde houdingen als gevolg van bureauwerk en smartphonegebruik.
Er kunnen echter ook ernstige aandoeningen ten grondslag liggen aan de klachten.
Hier lees je meer over de oorzaken, symptomen en preventie van pijn in de bovenrug.
Je krijgt een sterke rug. Je zorgverzekeraar vergoedt de kosten.
Naar de online preventiecursus
Waar komt rugpijn in de bovenrug vandaan?
Bij rugpijn in de bovenrug treden klachten op ter hoogte van de thoracale wervelkolom (BWS) of de cervicale wervelkolom (HWS). De thoracale wervelkolom bestaat uit twaalf wervels, de cervicale wervelkolom uit zeven wervels, die elk worden opgevangen door de tussenliggende tussenwervelschijven.
Door gebrek aan beweging en een slechte houding heeft bijna 90 procent van de bevolking af en toe of chronisch last van rugpijn. Wie veel tijd achter de computer doorbrengt, lang naar zijn smartphone kijkt en verder ook weinig beweegt, loopt door de voorovergebogen houding van het bovenlichaam al snel het risico op rugpijn.
STANDARD
Beschikbaar in meerdere varianten
Super Band
Beschikbaar in meerdere varianten
Ball 12
Beschikbaar in meerdere varianten
Eigenlijk is het vooroverbuigen van het bovenlichaam en het optrekken van de schouders een beschermingsreflex van het lichaam, de zogenaamde stopreflex, om de vitale organen te beschermen bij dreigend gevaar.
Door de moderne levensstijl is deze oorspronkelijk tijdelijke noodhouding een permanente toestand geworden, die pijnlijke spanningen tot gevolg heeft. Tenzij er een ernstige aandoening van de wervelkolom of de organen achter schuilgaat, kan de pijn meestal worden verlicht door een aanpassing van de levensstijl, meer beweging en gerichte rugoefeningen.
Routines tegen rugpijn
Oorzaken van rugpijn in de bovenrug
Er zijn veel oorzaken voor rugpijn in de bovenrug. Een van de meest voorkomende oorzaken is spierverrekking, iets wat velen herkennen door het dagelijkse werk achter een bureau en de daarmee gepaard gaande gebogen houding.
Maar ook organische aandoeningen kunnen een oorzaak zijn van rugpijn. Het spectrum loopt uiteen van onschuldig tot ernstig, daarom moet je bij rugklachten altijd op zoek gaan naar de oorzaken.
Mogelijke oorzaken zijn:
Een onvoorzichtige beweging, verkeerd tillen, het verkeerde kussen of een ongeschikte matras kunnen ervoor zorgen dat de spieren in de bovenrug zich aanspannen. Meestal is er echter al vóór deze oorzaken sprake van een onevenwichtige spierspanning.
De spieren kunnen de belasting niet meer opvangen en raken gespannen.
Het comfortabele dagelijkse leven met zijn vele zitmogelijkheden is gewoon te verleidelijk, maar helaas laat de spiermassa het dan ook afweten.
Wie fysiek weinig wordt uitgedaagd, neemt een gebogen houding aan, laat de schouders naar voren zakken en laat het hoofd hangen.
Deze langdurige verkeerde houding heeft een negatief effect op de spanning in spieren en fascia en kan de wervelkolom beschadigen.
Het lichaam wil bewogen worden, en wel zo veelzijdig mogelijk. Wandelen, hardlopen, zwemmen, krachttraining of yoga versterken de spieren en houden ons mobiel.
Als beweging geen vast onderdeel van de dagelijkse routine is, verzwakken de spieren en bieden ze de wervelkolom geen steun meer.
Meestal gaat een gebrek aan beweging gepaard met overgewicht – een extra risicofactor.
Veel mensen hebben last van rugpijn in de bovenrug door ongunstige slaapomstandigheden.
Als het hoofd te hoog of te laag op het kussen ligt, ontstaat er een ongezonde kromming in de halswervelkolom.
Als het matras niet is afgestemd op het lichaam, leidt dit eveneens tot verkeerde belasting, wat zich vooral ’s ochtends uit in nekpijn.
Een hernia in de nek- of borstwervelkolom is een pijnlijke aandoening.
Volgens de nieuwste inzichten worden de hevige pijnen veroorzaakt door ernstige spierverhardingen en spanningen in het myofasciale weefsel.
Door ziekte veroorzaakte afwijkingen van de wervelkolom, bijvoorbeeld door scoliose, kunnen leiden tot chronische rugpijn.
Een blokkade ontstaat vaak door eenschokkende beweging of langdurige verkeerde belasting.
Dit beperkt de beweeglijkheid van de wervelkolom en veroorzaakt meestal hevige pijn.
Door veroudering of bepaalde aandoeningen, zoals artrose, treedt slijtage aan de wervels op.
Er kan sprake zijn van een whiplash als de rugpijn optreedt na een val of een ongeval. Door de klap raken de nekspieren verkrampt.
Achter chronische rugpijn gaan vaak psychische factoren schuil, zoals te veel stress, een burn-out of depressies. Ze voelen aan als een last op de schouders.
Ook aandoeningen van de organen, bijvoorbeeld van het hart, de longen, de alvleesklier of de nieren, kunnen uitstralen naar de bovenrug.
Bij een verkoudheid of griepachtige infectie doet de bovenrug vaak ook pijn.
Sommige mensen met auto-immuunziekten lijden aan fibromyalgie, wat spierpijn veroorzaakt. Ook reuma kan zich uiten in rugpijn.
Tijdens de zwangerschap verandert de houding van de aanstaande moeder.
Het lichaam moet meer gewicht dragen, en dat heeft invloed op de wervelkolom, de tussenwervelschijven en de spierspanning.
Veel zwangere vrouwen hebben daarom last van rugpijn in het bovenste deel van de rug.
Oppervlakkige ademhaling waarbij de hulpademhalingsspieren extra worden ingezet, kan ook leiden tot pijn in de bovenrug.
Vaak helpen warmte en meer beweging al om de pijn te verlichten.
Als de rugpijn plotseling optreedt, erg hevig is of langdurig aanhoudt zonder enige verbetering, moet je je door een arts laten onderzoeken.
Dit geldt ook bij verwondingen als gevolg van een ongeval.
Let op: spoedgeval. Snel handelen is noodzakelijk als er nog andere symptomen optreden, zoals zweten, uitstralende pijn naar de armen, kaak en nek, kortademigheid, een beklemmend gevoel op de borst en misselijkheid.
In dat geval kan de rugpijn worden veroorzaakt door een ernstig probleem, zoals een hartaanval.
Ook een hersenvliesontsteking is een noodgeval, waarbij naast de plotseling optredende, hevige nekpijn ook hoofdpijn, misselijkheid, lichtgevoeligheid, sufheid en koorts optreden.
Als je pijn hebt bij het ademen, moet je altijd een arts raadplegen.
Aandoeningen aan de longen, zoals COPD, longontsteking of pleuritis, kunnen namelijk ademhalingsproblemen veroorzaken die absoluut behandeld moeten worden.
Vaak is er echter alleen sprake van een blokkade in de rug, die pijn bij het ademen veroorzaakt. Blokkades ontstaan vooral door een verkeerde belasting van de rug; soms raken de wervels ook geblokkeerd door een schokkende beweging.
Een gevolg van de blokkade kan een droge hoest zijn, die geheel losstaat van een verkoudheid.
Als daar symptomen zoals kortademigheid en hevige eenzijdige pijn in de borstkas bijkomen, kan er sprake zijn van een pneumothorax (een ophoping van lucht tussen de long en de borstkas).
Bij diep inademen wordt de pijn erger. Dan is dringende medische behandeling noodzakelijk.
Velen kennen lumbago als een plotselinge, ondraaglijke pijn in de onderrug, ter hoogte van de lendenwervelkolom.
Lumbago kan echter ook in de bovenrug optreden, hoewel dit zeer zelden voorkomt.
Als het toch plotseling door een verkeerde beweging in de thoracale wervelkolom schiet, voel je een hevige pijn rond het schouderblad en een stekende pijn bij het ademen. Ook het optillen van de armen levert problemen op.
Aangezien soortgelijke symptomen ook bij een hartaanval kunnen voorkomen, moet je de ambulance bellen – vooral als er ook een beklemmend gevoel op de borst bij komt.
Symptomen van rugpijn in de bovenrug
De symptomen van rugpijn in de bovenrug zijn net zo divers als de oorzaken. De pijn kan stekend, trekkend, drukkend, brandend of dof zijn.
De pijn kan plotseling optreden, aanhoudend zijn of alleen bij bepaalde bewegingen merkbaar zijn.
Bij sommigen straalt de pijn uit naar andere lichaamsdelen, zoals het hoofd, de armen of de schouders, bij anderen is de pijn precies te lokaliseren.
Voor de diagnose zijn nog andere factoren van belang:
- Waar precies treedt de pijn op?
- Is de pijn aan één kant, in het midden of verplaatst deze zich?
- Treedt de rugpijn vooral ’s ochtends, ’s avonds of alleen bij bepaalde bewegingen op?
- Wordt de pijn erger bij het ademen?
- Blijft de pijn constant of wordt deze soms erger en soms beter?
- Hoe vaak treedt de rugpijn op?
Meestal komen er nog andere symptomen bij:
- duizeligheid
- Hoofdpijn
- Migraine
- Oorsuizen
- Zichtstoornissen
- Gevoelsstoornissen
- Slikproblemen
- Maagzuur
- Beperkte beweeglijkheid
- Krakende geluiden in de wervelkolom
- Slaapstoornissen
- Ademnood
- hartkloppingen
- schouder-arm-syndroom
- Kaakpijn
Rugpijn in de bovenrug is een veelvoorkomend probleem en is in de meeste gevallen te wijten aan een verkeerde houding.
Toch moet je de symptomen niet licht opvatten en je door een arts laten onderzoeken.
Spanningen in de bovenrug: de symptomen
Bijspanning in de bovenrug zijn symptomen zoals hoofdpijn, duizeligheid of oorsuizen heel typisch. Verkortingen en verhardingen van de nekspieren belemmeren de doorbloeding van het spierweefsel.
Bovendien kunnen ze druk uitoefenen op de zenuwbanen en bloedvaten die de hersenen van bloed voorzien.
Spanningen gaan meestal gepaard met een gebogen lichaamshouding. Hierdoor wordt de borstkas smaller, hebben de organen minder ruimte en ontstaat er een verhoogde druk op het middenrif en de tussenwervelschijven.
In veel gevallen wordt de ademhaling hierdoor belemmerd. Deze wordt oppervlakkiger, wat op zijn beurt weer invloed heeft op de zuurstoftoevoer naar de organen.
Aangezien gebrek aan beweging en een verkeerde houding tot de belangrijkste oorzaken behoren, zijn de rugpijnklachten meestal chronisch, totdat er maatregelen worden genomen door meer te bewegen, rugoefeningen te doen en de werkomgeving of de slaapomstandigheden aan te passen.
05 Hernia in de bovenrug: de symptomen
Bij een hernia in de bovenrug, bijvoorbeeld ter hoogte van de halswervelkolom of de borstwervelkolom, kunnen de volgende symptomen optreden:
- Nekpijn
- Schouderpijn
- uitstralende pijn in de armen
- gevoelsstoornissen zoals tintelingen of gevoelloosheid in de vingers
- bijzondere zwakte in de armen
Vooral het gevoelloos aanvoelen van armen en handen en zwakte in de armspieren zijn typische aanwijzingen voor een hernia, die je door een arts moet laten onderzoeken.
Zonder behandeling kan de aanhoudende druk op de zenuwwortels zelfs tot verlamming leiden. Bij een hernia ontstaat er namelijk een scheur in het kraakbeenweefsel van de tussenwervelschijf, waardoor de zachte kern in het wervelkanaal terechtkomt.
Deze gelachtige kern drukt op de ruggenmergzenuwen, wat leidt tot pijn en gevoelsstoornissen.
Tegenwoordig wordt een hernia nog maar zelden geopereerd, maar behandeld met conservatieve methoden zoals beweging en warmte.
06. Pijn tussen het schouderblad en de wervelkolom
Een veelvoorkomend symptoom is pijn tussen het schouderblad en de wervelkolom. Dit kan het gevolg zijn van spierspanning, veroorzaakt door een verkeerde zithouding of een verkeerde belasting door het eenzijdig dragen van een tas.
Een beknelde zenuw uit zich in eenzijdige klachten aan de linker- of rechterkant.
Ook een thoracaal wervelkolom-syndroom (BWS-syndroom) is mogelijk. Oorzaken hiervan kunnen verharde spieren, spierspanningen en een myofasciaal onevenwicht zijn.
Meestal doet niet alleen de rug pijn, maar ook de voorkant. De pijn in de borstkas kan zelfs de ademhaling belemmeren.
Als de rugpijn zich in het midden tussen de schouderbladen voordoet, kan er ook sprake zijn van een hernia als gevolg van het verkeerd tillen van zware voorwerpen. Bij beweging neemt de pijn toe.
Kenmerkend voor een hernia zijn bovendien uitstralende pijnen in armen en benen.
Ook een maagaandoening is mogelijk, bijvoorbeeld een maagzweer, brandend maagzuur of reflux. In dat geval treedt meestal na het eten een stekende pijn op.
Behandeling van rugpijn in de bovenrug
De behandeling van rugpijn in de bovenrug hangt af van de oorzaak. Afhankelijk van of er sprake is van spanningen, een verkeerde houding, een hernia of organische aandoeningen, zijn er verschillende therapieën en natuurlijke remedies om de pijn te verlichten en de mobiliteit te herstellen:
- Warmtetherapie
- Fysiotherapie
- Rugschool
- Fasciatraining
- Massage
- Acupunctuur
- Acupressuur
- Stimulatietherapie
- Rugpijntherapie
- Medicijnen
- Operatie
Meestal biedt een rugbehandeling met warmte, bijvoorbeeld door een warm bad of een warmwaterkruik, verlichting. De warmte stimuleert de doorbloeding en verlicht spanningen. Daarnaast hebben conservatieve behandelmethoden zoals regelmatige beweging, fysiotherapie en fasciatraining hun nut ruimschoots bewezen. Voor pijnverlichting bij acute rugpijn waarbij men niet kan bewegen, worden medicijnen toegediend.
Een zachtaardig alternatief voor een operatie is de beeldgestuurde rugpijntherapie, waarbij patiënten gericht op de plaats van de pijn injecties in de zenuwwortels krijgen toegediend. Om het gevoelige ruggenmerg niet te beschadigen, wordt de behandeling via CT gecontroleerd.
Oefeningen ter verlichting van rugpijn in de bovenrug
Een belangrijk onderdeel van de rugbehandeling zijn oefeningen die de schouder- en nekregio losmaken, de rug- en rompspieren versterken en de wervelkolom ondersteuning bieden.
Hier zijn een paar oefeningen die je thuis of onderweg kunt doen:
01. Schouders losmaken
Op kantoor, thuis of onderweg kun je op elk moment een paar eenvoudige oefeningen doen om de schouders los te maken en de spieren te activeren.
Hierbij helpen bijvoorbeeld schoudercirkelbewegingen, je schouders optillen en weer los laten zakken, je schouderbladen naar elkaar toe trekken en je borstkas openen.
Denk er steeds weer aan om je ruggengraat recht te houden en je hoofd op te heffen – vooral bij bureauwerk en als je naar je mobieltje kijkt.
02. Rekken
Verkorte spieren in het bovenlichaam leiden tot een slechte houding.
Je kunt dit goed voorkomen door te rekken. Ga hiervoor met je blik naar een hoek staan, strek beide armen uit en leg je handen rechts en links tegen de muren.
Zet je benen in een stapstand, waarbij het voorste been licht gebogen is.
Leun vervolgens met je bovenlichaam lichtjes naar voren in de hoek en je voelt meteen een rek in je schouders en borstkas
03. Rekken en dieprollen
Onderbreek het werk op kantoor of thuis af en toe met korte bewegingspauzes. Ga rechtop staan en strek je armen hoog boven je hoofd.
Laat vervolgens je armen zakken, laat je hoofd naar voren zakken en rol je bovenlichaam wervel voor wervel diep naar voren. Herhaal het rechtop gaan staan en diep rollen meerdere keren achter elkaar.
Preventie van rugpijn in de bovenrug
Rugpijn in de bovenrug is vaak een teken van een te comfortabele levensstijl. We zitten de hele dag achter ons bureau, in de auto of op de bank.
Hierdoor ontstaat er een onevenwichtige spierspanning en krijgt de wervelkolom niet de nodige ondersteuning voor een rechte houding.
Het zware hoofd hangt naar voren, de wervelkolom zakt in elkaar, de spieren en fascia's worden overbelast en de rug doet pijn.
Gelukkig kun je rugpijn heel eenvoudig voorkomen door preventieve maatregelen te nemen en een actieve levensstijl aan te houden:
Beweging
De beste manier om rugpijn te voorkomen is regelmatige beweging. Aangezien een verkeerde houding en spierspanning tot de belangrijkste oorzaken van rugpijn in de bovenrug behoren, kun je rugpijn in de bovenrug voorkomen door te sporten en de spierspanning op een gerichte manier in balans te brengen.
Met rugoefeningen train je de spieren die de wervelkolom ondersteunen. Door meer te bewegen verbeter je je houding en houd je de gewrichten soepel. Om te voorkomen dat de spieren verkorten, moet je na de training je borst, nek en schouders stretchen.
Ontspanning
Bij stress trek je automatisch je schouders omhoog en span je je spieren aan. Zorg daarom in het dagelijks leven voor voldoende ontspanning als tegenwicht.
Neem een warm bad, ga naar de sauna, trakteer jezelf op een massage, maak een wandeling in het bos, mediteer of doe aan yoga. Als je geest tot rust kan komen, heeft dat een positief effect op je spanningen.
Fasciatraining
Met een fascia-rol maak je het weefsel los en kun je spanningen, verhardingen en verklevingen in de rugspieren verhelpen. De zachte massage van de rol of balletjes stimuleert de doorbloeding en de uitwisseling van weefselvocht. Regelmatige fascia-training voorkomt rugpijn en je wordt weer soepeler.
Daarnaast is het belangrijk om risicofactoren weg te nemen en te vermijden.
Zelfs kleine veranderingen in je gewoontes kunnen al veel voor je rug betekenen:
Als je de hele dag op kantoor achter de computer zit, moet je regelmatig bewegingspauzes inlassen en zorgen voor een rugvriendelijke zithouding. Ergonomisch kantoormeubilair kan hierbij je wervelkolom ondersteunen.
Beperk het gebruik van je mobiele telefoon tot het strikt noodzakelijke en zorg daarbij voor een rechte houding van je bovenlichaam.
Gebruik in plaats van een schoudertas een rugzak om het gewicht over je hele rug te verdelen. Ook die mag echter niet te zwaar zijn en je rug niet overbelasten.
Conclusie
Bijna 90 procent van de bevolking heeft af en toe of chronisch last van rugpijn in de bovenrug. Tot de belangrijkste oorzaken behoren een verkeerde houding en spanningen door te veel zitten en te weinig beweging – kortom, de moderne levensstijl.
Hoewel ook blessures en aandoeningen de oorzaak van de pijn kunnen zijn, is bij het merendeel van de getroffenen een gebrek aan beweging de oorzaak. Dit kan eenvoudig worden voorkomen door meer te sporten, te ontspannen, gezond te eten, fasciatraining te doen en risicofactoren te vermijden.
In het algemeen geldt: een actieve levensstijl is de beste preventie tegen rugpijn in de bovenrug.
