Triggerpointmassage: toepassing en werking
Ontdek alles over triggerpointmassage en de werking ervan.
Triggerpuntmassage is een effectieve methode om myofasciale pijn te verlichten, die vaak door fysiotherapeuten wordt toegepast.
Welke klachten ze precies kan verlichten, hoe het triggeren precies werkt en wordt toegepast, en welke methoden en hulpmiddelen er zijn om het uit te voeren, leggen we je hier uit.
Daarnaast kom je te weten wat het verschil is tussen triggerpointmassage en acupressuur, aangezien deze termen vaak als synoniemen worden gebruikt.
Wat betekent ‘triggeren’?
Letterlijk vertaald uit het Engels betekent 'to trigger' simpelweg 'activeren'. Met triggerpointmassage kun je zowel reeds bekende pijn (actief triggerpoint) als pijn die je tot nu toe nog niet kende (latent triggerpoint) activeren. Zo kun je onder bepaalde omstandigheden de oorzaak van klachten op een heel andere plek in het lichaam vinden en deze in het beste geval elimineren. Bij triggerpointmassage – het 'triggern' – worden dus triggerpoints opgezocht en heel gericht en plaatselijk door druk gestimuleerd.
Een triggerpunt is een plaatselijk begrensde, drukgevoelige verharding in het weefsel. Een drukpijnpunt ontstaat bij voorkeur in weefsel dat al een verhoogde spanning vertoont. Het hypertone weefsel is bij palpatie voelbaar als een harde streng (hardspann).
02 Zijn triggerpointmassage en acupressuur hetzelfde?
In tegenstelling tot bij triggerpointmassage bevinden de punten die je bij acupressuur stimuleert zich op vastomlijnde plaatsen op het lichaam. De acupressuurpunten zijn ontleend aan de bijna 400 acupunctuurpunten die op vastgelegde energiebanen (meridianen) op of in het lichaam liggen.
Bij triggerpointmassage daarentegen vind je de triggerpoints door je lichaam af te tasten en je te concentreren op je eigen pijnbeleving. Voel en ervaar je lichaam en de signalen die het je geeft.
Voelbare, knoopachtige verhardingen worden gedefinieerd als triggerpunten, ongeacht of deze naast of op de energiebanen liggen. Bovendien hoef je je niet bezig te houden met de eventueel bestaande verbanden tussen punten en organen en de effecten daarvan, bijvoorbeeld op een verkoudheid, zoals bij acupressuur wel het geval is.
Afhankelijk van de individuele toestand van het bewegingsapparaat variëren zowel het aantal triggerpunten als de locatie bij elke persoon.
03 Triggerpuntmassage tegen de meest uiteenlopende klachten
Door de verminderde zuurstoftoevoer in het triggerpunt ontstaan lokale ontstekingsreacties, die uiteindelijk leiden tot de vorming van bindweefsel littekenweefsel. Zo veranderen acute klachten heel gemakkelijk en sluipend in chronische pijn.
Met de triggerpointmassage kun je pijn tegengaan die zich op de meest uiteenlopende manieren en in de meest uiteenlopende vormen kan uiten, bijvoorbeeld van stekend tot dof en van plaatselijk tot over een groot gebied. Zelfs systemische klachten, die het hele lichaam betreffen, kunnen met de triggerpointmassage positief worden tegengegaan. Misselijkheid en duizeligheid zijn hier voorbeelden van.
De triggerpointmassage kan hier duidelijk verlichtende effecten sorteren. Het optreden van dergelijke symptomen als gevolg van een enkel triggerpoint verklaart een verhoogde reactie van het sympathische zenuwstelsel, dat als onderdeel van ons vegetatieve zenuwstelsel het lichaam in een verhoogde prestatiestand, oftewel in een stressreactie, brengt.
Wat levert de triggerpuntbehandeling op?
Bij de triggerpuntbehandeling ligt de nadruk in de eerste plaats op het strekken en losmaken van triggerpunten binnen myofasciale spanningsbanen en de daarmee gepaard gaande verhoogde doorbloeding van het getriggerde spier- en fascieweefsel.
Door de lokale stimulatie van de verharde en gespannen weefselknoop en het daaropvolgende wegnemen van de druk ontstaat er eerst een tekort en vervolgens een overmaat aan zuurstof in het getriggerde spierweefsel. Het doel van de triggerpuntbehandeling is om de myofasciale triggerpunten volledig te verwijderen, dat wil zeggen de volledige functionaliteit van de spieren te herstellen.
Houd er rekening mee dat je je bij de triggerpuntbehandeling niet alleen beperkt tot de voelbare functiestoornissen, de triggerpunten zelf, maar dat je ook de uitlokkende factoren, zoals roken, een niet-ergonomische werkplek, verkeerde houdingen en gewrichtsafwijkingen, onder de loep neemt en probeert hiervoor oplossingen te vinden.
Ook gebrek aan beweging en overbelasting kunnen bijdragen aan het ontstaan van myofasciale triggerpunten. Als je geen aandacht besteedt aan de uitlokkende factoren, dus de oorzaken van de triggerpunten, zullen er steeds weer nieuwe triggerpunten ontstaan en mogelijk opnieuw problemen veroorzaken.
Het effect van de triggerpuntbehandeling wordt aanzienlijk groter door het bovendien vermijden van de factoren die triggerpunten veroorzaken, en belooft daardoor een langdurigere en betere verlichting van je klachten.
De triggerpointmassage is niet alleen gericht op het verlichten van pijn, maar kan ook de beweeglijkheid verbeteren, omdat gespannen spieren en fascia's worden losgemaakt. Bovendien is deze methode een goede tip om je houding te verbeteren en het risico op spierblessures enigszins te verminderen.
05 Bij welke klachten/pijn helpt triggerpointmassage?
Triggerpunten houden vaak verband met symptomen of aandoeningen zoals spanningshoofdpijn, migraine en algemene pijnaandoeningen in armen en benen.
Ook bij nekpijn en klachten in de lumbale wervelkolom, al dan niet met uitstraling naar de billen en/of benen, pijn in de liesstreek en heupen, en pijn aan de zijkant van de dij, kan triggerpointmassage bijdragen aan verlichting van de klachten.
Triggerpuntmassage kan in veel lichaamsdelen worden toegepast voor de behandeling van pijn en als therapie. Deze techniek kan zowel spanningen als spierverhardingen in de meest uiteenlopende delen van het lichaam verlichten, als je beweeglijkheid verbeteren. Hier vind je informatie over bij welke problemen triggerpuntmassage effectief kan zijn:
- Spanningshoofdpijn en migraine: door gerichte behandeling van triggerpoints op het hoofd en in de nek kunnen deze veelvoorkomende vormen van hoofdpijn worden verlicht.
- Pijn in armen en benen: Vaak zijn triggerpunten verantwoordelijk voor pijn in dit gebied. Het masseren van deze punten kan helpen om de spieren te ontspannen en de pijn te verminderen.
- Nek- en schouderpijn: Spanningen in de nek kunnen tot aanzienlijke klachten leiden. Vaak straalt de hierdoor ontstane pijn uit naar de schouder. Een triggerpointmassage kan deze spanningen losmaken en zo de nek- en schouderpijn verlichten.
- Klachten aan de lumbale wervelkolom: Pijn in dit deel van de rug, die kan uitstralen naar de billen en/of de benen, wordt vaak veroorzaakt door spierverkrampingen. De behandeling van de betreffende triggerpunten kan ook een merkbaar verlichtend effect hebben op de wervelkolom en je rugpijn verlichten.
- Pijn in de lies- en heupstreek: Triggerpunten in de heupspieren kunnen leiden tot pijn in de lies en de heup. Door middel van triggerpointmassage kun je deze pijn effectief behandelen.
- Pijn aan de zijkant van het bovenbeen: Ook hier kunnen triggerpunten de oorzaak van klachten zijn. Een gerichte massage van de zijkant kan helpen deze pijn te verlichten.
- Triggerpunten in de handen: deze kunnen tot verschillende klachten en pijn leiden. Triggerpunten in de hand kunnen je doorbloeding beïnvloeden en veroorzaken vaak tintelingen of een gevoelloos gevoel.
Naast deze toepassingsgebieden kan triggerpointmassage ook effectief zijn bij andere klachten, zoals tenniselleboog, golferselleboog, pijn in de schouder en het schouderblad, kniepijn, kaakpijn en tinnitus.
Door de specifieke techniek van de triggerpointmassage wordt druk uitgeoefend op de pijnlijke punten in het spierweefsel, waardoor de spanning uit de spiervezels wordt gehaald en de pijn kan worden verlicht
Triggerpointmassage tegen pijn
De triggerpointmassage maakt deel uit van het BLACKROLL®-pijnconcept. In onze oefenroutines tegen pijn laten we je zien hoe je deze kunt toepassen. Probeer het meteen eens uit. >
Hoe werkt triggerpointmassage?
Met de triggerpuntbehandeling kun je zowel actieve triggerpunten, die je regelmatig hinderen bij dagelijkse activiteiten, als reeds chronische triggerpunten omzetten in triggerpunten die op zijn minst inactief zijn of zelfs in volledig gezond spierweefsel. Dit wordt al eeuwenlang toegepast.
Drie belangrijke componenten van een succesvolle triggerpoint-behandeling
Drie componenten zijn cruciaal om diepgelegen myofasciale triggerpunten met triggerpuntmassage duurzaam te kunnen losmaken:
- Punctueel: door middel van punctuele druk kun je de pijnsignalen onderdrukken en zo een lokale verminderde doorbloeding en daarmee een zuurstoftekort, een zogenaamde hypoxie, teweegbrengen. Als je de druk wegneemt, stroomt er meer bloed naar het getriggerde weefsel en ontstaat er reactief een overvloed aan zuurstof, die nu beschikbaar is voor het pathologisch samengetrokken weefsel. Het beëindigen van de hypoxie in het triggerpuntweefsel is een fundamenteel doel van de triggerpuntbehandeling.
- Langdurig: Door de langdurige druk ontspan je het triggerpuntweefsel – onze „stressveroorzaker“, het sympathische zenuwstelsel, wordt geremd.
- Diep: De laatste component is de diepgaande druk. Deze is nodig om zoveel mogelijk weefselcellen, de fibroblasten, te activeren. Deze reageren op druk en produceren het fasciale smeermiddel. Zo kan er meer beweging in de diepe fasciële lagen ontstaan.
Wat zijn de verschillen in de toepassing van de verschillende methoden van triggerpointmassage?
In principe zijn er diverse mogelijkheden om triggerpoints los te maken. Er zijn manuele, invasieve en technische methoden beschikbaar. Voor zelfbehandeling, waar het hier in de eerste plaats om gaat, zijn de manuele triggerpointmassage met de duim en het triggeren met hulpmiddelen zoals de BLACKROLL® TRIGGER SET geschikt.
Ook de BLACKROLL®-fasciabal kun je gebruiken voor triggerpuntmassage. Het enige verschil is dat het contactoppervlak van de triggerpoint op de triggertool aanzienlijk groter is. Dit betekent dat je met de fascia-bal, in vergelijking met de kleinere trigger, niet zo diep in de onderliggende fasciageleidingen en dus in de eigenlijke triggerpoint komt, maar daardoor natuurlijk ook minder pijn ervaart bij het triggeren zelf. Dit is dus een optie als je een beginner bent op het gebied van triggerpuntmassage en langzaam aan het masseren wilt wennen, of als je over het algemeen erg pijngevoelig bent.
Als voorbereiding op een gerichte triggerpuntbehandeling kun je een oppervlakkige massage met een van onze BLACKROLL®-fasciarollen toepassen om het weefsel voor te bereiden op de daaropvolgende lokale behandeling.
Handmatige triggerpuntmassage met de duim
Bij de handmatige triggerpuntmassage heb je geen hulpmiddelen nodig. Je tast je weefsel af op verhardingen en masseert deze – meestal als knobbels voelbare samentrekkingen – met je duim totdat je verbetering waarneemt. Als alternatief kun je ook enkele minuten lang alleen met gerichte druk werken. Of je rekt het weefsel met behulp van je vingers zo ver mogelijk uit. Op de lange termijn kan de triggerpuntmassage met de duim of de vingers echter vermoeiend worden
Triggerpuntmassage met behulp van triggerpunt-hulpmiddelen
De triggerpuntmassage met hulpmiddelen verloopt in principe in drie stappen:
Triggeren
Zoek eerst een gespannen spierbaan en tast met je vingers je verharde myofasciale weefsel af op zoek naar triggerpunten. Plaats de Trigger op de grond of tegen de muur en ga er met je triggerpunt op zitten. Adem een paar keer diep in en uit en voel de druk van de TRIGGER TOOL of de fascia-bal. Probeer je spieren te ontspannen, ondanks de pijn. Houd deze houding ongeveer 30 tot 60 seconden vast. De aanvankelijke pijn zou ondertussen moeten afnemen.
Mobiliseren
Begin ongeveer 10 seconden lang de spieren te bewegen die je zojuist met de trigger hebt behandeld. Voorbeeld: je triggert de kuit en begint nu de voet in het spronggewricht te bewegen. Let daarbij op een rustige en gelijkmatige ademhaling en probeer je te ontspannen. Wissel ongeveer vijf minuten lang af tussen mobiliseren en triggeren zonder mobiliseren.
Rekken
Vervolgens rek je het lichaamsdeel dat je hebt getriggerd ongeveer een minuut lang. Je kunt bijvoorbeeld je kuit rekken door met het getriggerde been naar achteren te stappen in een brede houding en je heup naar voren te schuiven.
Conclusie
Het wegmasseren van spanningen en de behandeling van triggerpoints zijn beproefde methoden die gericht zijn op het verlichten van pijn en het verbeteren van de spierfunctie.
Deze therapievormen zijn bijzonder effectief bij de behandeling van chronische pijn, spierstijfheid en bewegingsbeperkingen
Spanningspunten masseren
Het masseren van spierverhardingen is een gangbare methode in de fysiotherapie. Door middel van verschillende massagetechnieken worden gespannen spieren losgemaakt, de doorbloeding gestimuleerd en pijn verlicht. De massage kan handmatig door de therapeut worden uitgevoerd of met behulp van speciale hulpmiddelen. Het helpt niet alleen om de spieren te ontspannen, maar draagt ook bij aan stressvermindering en algemene ontspanning.
De triggerpointmassage biedt een effectieve methode voor pijnverlichting en kan worden ingezet als onderdeel van een uitgebreide fysiotherapeutische aanpak. Deze techniek is bijzonder geschikt voor de behandeling van chronische pijn, spanningshoofdpijn, rugklachten en pijn in armen en benen.
Bovendien draagt de triggerpointmassage bij aan het verbeteren van de beweeglijkheid, lost het spierverhardingen op en kan het preventief werken tegen spierspanningen en blessures.
De combinatie van het wegmasseren van spanningen, de behandeling van triggerpoints en een holistische fysiotherapeutische aanpak kan vooral helpen om pijn te verlichten, de spiergezondheid te bevorderen en zo je levenskwaliteit te verbeteren.
Als je last hebt van pijn die wordt veroorzaakt door triggerpoints of spierverrekkingen, moet je de hulp inroepen van een gekwalificeerde fysiotherapeut met de juiste opleiding; deze kan je een effectieve behandeling garanderen. De triggerpointmassage is een waardevolle en effectieve methode in de moderne pijn- en fysiotherapie.
En nu: aan de slag met de triggerpointmassage.
