Zware benen: oorzaken, risicofactoren en behandeling

Vermoeide en zware benen kunnen vaak wijzen op zwakke aderen. In ons artikel leggen we alles uit over de oorzaken en symptomen van zware benen en hoe huismiddeltjes de conservatieve behandelmethoden kunnen ondersteunen.

Bij zware benen zijn er diverse behandelingsmogelijkheden beschikbaar die de symptomen kunnen verlichten. Met name fysiotherapie en gerichte oefeningen kunnen helpen om de spieren te versterken, de doorbloeding te bevorderen en de daarmee gepaard gaande klachten van zware benen te verlichten.

In het kader van de fysiotherapie wordt vooral manuele lymfedrainage toegepast. Dit is een ontstuwingstherapie in de vorm van een oppervlaktemassage met cirkelvormige draai-, pomp- en schepbewegingen, waarbij vochtophopingen als het ware via de aderen worden weggespoeld en de lichaamseigen samentrekking van de lymfevaten en daarmee de lymfedrainage wordt gestimuleerd. Zwellingen en vochtophopingen nemen zo af. Lymfedrainage is zeer effectief bij zware benen, omdat het zowel de veneuze als de lymfatische afvoer stimuleert en zo het weefsel ontlast. Daarnaast stimuleert het ook de bloedsomloop en zorgt het voor een betere doorbloeding – met als resultaat dat de benen weer lichter aanvoelen en de klachten afnemen.

Lymfedrainage wordt onder andere aangeboden in fysiotherapiepraktijken. Bij het zoeken naar een therapeut moet je erop letten dat de behandelaars een passende aanvullende opleiding aan een erkend opleidingsinstituut hebben gevolgd.

Lymfedrainage is een onderdeel van de complexe fysische decongestietherapie (KPE) en duurt, afhankelijk van de ernst van de aandoening, 30, 45 of 60 minuten. In de acute decongestiefase wordt de behandeling meestal dagelijks uitgevoerd, daarna één tot twee keer per week.

Speciale rekoefeningen en fasciamassage kunnen je bovendien helpen bij zware benen:

Muuroefening: Ga in een spreidstand voor een muur staan en steun met je armen tegen de muur. Buig nu je voorste been en verplaats je gewicht naar voren. Het achterste been is gestrekt en je staat op je tenen. Til nu de hiel van het achterste been langzaam ongeveer drie keer achter elkaar op en laat hem weer zakken, waarbij je de rek telkens 20 seconden vasthoudt. Herhaal de oefening nadat je van beenpositie bent gewisseld.

De aderenpomp activeren: Je kunt je aderenpomp trouwens zelfs zittend activeren door middel van adergymnastiek; tijdens een lange werkdag kun je de oefening het beste regelmatig herhalen. Til hiervoor je voeten op en draai je enkels acht tot tien keer rond, voordat je van richting verandert. Als alternatief kun je in het dagelijks leven op je bureaustoel of de bank tussendoor steeds je voeten buigen door je tenen naar je scheenbeen toe te trekken (ook acht tot tien keer). Houd deze positie even vast, waarna je je voeten naar voren strekt tot in de tenen.

Fasciamassage: Een fasciamassage kan helpen om verklevingen in de fascia los te maken, onder andere ook in de benen. Hierdoor worden de vochtuitwisseling en de doorbloeding gestimuleerd en wordt het herstelproces versneld. In principe kan een fasciamassage je ook helpen als je last hebt van zware benen. Houd er echter rekening mee dat de oorzaken van je klachten eerst moeten worden vastgesteld. Als deze bijvoorbeeld het gevolg zijn van een trombose, kan een fasciamassage de klachten zelfs verergeren. Mocht je echter groen licht hebben gekregen van je arts, dan raden we je onze fasciatraining voor de benen aan.

Een andere belangrijke maatregel bij zware benen is compressietherapie, die idealiter wordt uitgevoerd na lymfedrainage door een fysiotherapeut of behandelaar met de juiste aanvullende opleiding. Een dergelijke compressietherapie biedt vele voordelen: door van buitenaf gecontroleerde druk uit te oefenen op het weefsel en het daarin liggende aderstelsel, kan de diameter van de aderen worden verkleind, wat op zijn beurt een positief effect heeft op een verstoorde bloedcirculatie.

Omdat de stroomsnelheid van het bloed in de samengedrukte aderen toeneemt, wordt de terugstroom naar het hart verbeterd en daalt de bloeddruk in het aderstelsel. Een ander voordeel van compressietherapie is dat de vernauwde aderdiameter ervoor zorgt dat de aderkleppen weer beter sluiten. Bovendien zorgt de compressietherapie ervoor dat de aderen meer vocht uit het omliggende weefsel opnemen, waardoor oedeem (vochtophoping) en de daaruit voortvloeiende zwellingen afnemen. Het gevoel van zware benen neemt daardoor ook af.

Bij compressietherapie worden meestal compressiekousen gebruikt, omdat patiënten deze in medische winkels kunnen kopen en ook zelfstandig kunnen gebruiken. De benen kunnen echter ook worden ingebandaged met speciale, strak aansluitende bandages – een methode die echter normaal gesproken alleen tijdelijk wordt toegepast om de afvoer te bevorderen.

Voor gebruik thuis zijn de COMPRESSION BOOTS van BLACKROLL ideaal. Dit zijn compressielaarzen met afzonderlijke luchtkamers die om beurten worden opgeblazen en zo een 360°-compressiemassage mogelijk maken – vergelijkbaar met een handmatige lymfemassage. Hierdoor bevorderen ze de doorbloeding en kunnen ze niet alleen de afvoer van vocht en lymfe stimuleren, maar ook het herstel versnellen.

Normaal gesproken zijn zware benen gewoon vervelend en hoeven ze je niet direct zorgen te baren. Toch zijn er waarschuwingssignalen waar je absoluut op moet letten en waarbij je het beste een arts om advies kunt vragen. Hiertoe behoren:

1. Pijn en zwellingen: hevige , aanhoudende pijn in de benen, die gepaard gaat met zwellingen, kan wijzen op ernstige problemen zoals trombose of andere vaatziekten. Dan is snel handelen geboden om het risico op ernstige gevolgen voor de gezondheid zo klein mogelijk te houden.

2. Veranderingen in de huidskleur: Als je blauwachtige of roodachtige verkleuringen van de huid op je benenopmerkt , kan dit een teken zijn van doorbloedingsstoornissen of andere vaatziekten.

3. Huidveranderingen en zweren: Huidveranderingen zoals droogheid, jeuk, bruinachtige verkleuringen of het ontstaan van zweren kunnen eveneens wijzen op vergevorderde veneuze problemen.

4. Kuitkrampen en spiertrekkingen: Herhaalde kuitkrampen en oncontroleerbare spiertrekkingen kunnen wijzen op doorbloedingsstoornissen of veneuze insufficiëntie.

5. Temperatuurverschillen: Ook bij opvallende temperatuurverschillen tussen de benen in combinatie met een zwaar gevoel moet je je laten onderzoeken op doorbloedingsproblemen.

6. Gezwollen aderen (spataderen) en spatadertjes: Het optreden van zichtbare gezwollen aderen, vooral als ze pijnlijk zijn, kan een teken zijn van spataderen. Ook spatadertjes, waarbij minuscule adertjes op de huid zichtbaar zijn, kunnen erop wijzen dat het bindweefsel van de aderwand verslapt.

7. Gevoelloze of tintelende benen: Gevoelsstoornissen zoals gevoelloosheid of tintelingen in de benen kunnen onder andere wijzen op beknelde zenuwen.

8. Veranderingen in het looppatroon: Een veranderd looppatroon of moeite met lopen kan niet alleen wijzen op spier- of gewrichtsproblemen, maar ook op vaataandoeningen.

9. Veranderingen in de nagel- of haarstructuur: Een afwijkende nagel- of haarstructuur aan de benen kan wijzen op doorbloedingsproblemen.

Belangrijk: Als huismiddeltjes geen verlichtingbieden , je klachten zelfs steeds erger worden of je gewoon twijfelt, ga dan in ieder geval naar een arts en laat je grondig onderzoeken. Alleen zo kun je er zeker van zijn dat er onschuldige oorzaken achter je klachten schuilgaan.