BLACKROLL x everwave = schone rivieren

„Ik heb nog nooit zo'n grote voldoening uit mijn werk gehaald als nu.”

Als bedrijf verantwoordelijkheid nemen is niet altijd eenvoudig. Maar we hebben de plicht om dat te doen. En we willen het ook. Daarom is BLACKROLL samenwerkingspartner van everwave, een bedrijf dat zich inzet tegen de vervuiling van rivieren en oceanen. Met boten, lokale medewerkers en met behulp van kunstmatige intelligentie bevrijdt everwave wateren van afval, zodat dit überhaupt niet in de zeeën terecht kan komen. We spraken met Clemens Feigl, een van de oprichters van everwave.

BLACKROLL®: Hallo Clemens, hoe vind je het eigenlijk om geïnterviewd te worden? Je komt zelf immers uit de mediawereld en was een succesvolle presentator.

Clemens Feigl: Ten eerste is het heel leuk, omdat ik nu over onze eigen inhoud, de inhoud van everwave, kan praten. En daar sta ik voor honderd procent achter. Daarnaast zou ik zeggen dat mijn eerdere werk als journalist me ook helpt om de huidige situatie van de milieuvervuiling in te schatten en op bepaalde vragen te reageren. Kortom: het is cool, het is leuk.

BLACKROLL®: Hoe is het eigenlijk zo gekomen dat je je carrière als presentator aan de wilgen hebt gehangen en everwave hebt opgericht?

Clemens Feigl: Ik heb mijn medeoprichtster Marcella Hansch leren kennen en geïnterviewd toen ik presentator was bij de Ocean Film Tour. Ze was te gast en in dat interview van vijf minuten wist ze me te enthousiasmeren om iets te doen voor de oceanen en voor de bescherming ervan. Als gepassioneerd watersporter was het me ook duidelijk dat er een misstand bestaat wat betreft afval in het water en op de stranden. We hebben vervolgens twee jaar lang ‘bootstrapped’, dat wil zeggen dat we ons verdiept hebben in het basisonderzoek, nagedacht hebben over wat het meest zinvol is en waar dit allemaal naartoe zou kunnen leiden. In 2018 hebben we toen besloten om een bedrijf op te richten.
Het was dus eigenlijk geen beslissing om te stoppen met presenteren, maar eerder een keuze voor everwave en iets dat, naar mijn mening, zinvoller is. De mate van voldoening die mijn huidige werk me geeft, heb ik nog nooit eerder ervaren. Ik heb al voor tweeduizend man op een podium gestaan; het applaus, de schijnwerpers en zo, dat kan ook verslavend zijn, maar voor mij persoonlijk is dit nu een stapje hoger.

Op elke kilo die we inzamelen en uit het water halen, mogen we trots zijn. En dat zijn we ook.

BLACKROLL®: Leg eensuit voor iedereen die het nog niet weet, wat Everwave precies is en wat jullie doen.

Clemens Feigl: Everwave heeft de visie van een verantwoordelijke samenleving voor gezonde oceanen. Dat betekent dat we momenteel te maken hebben met een situatie waarin heel veel afval wordt geproduceerd en via verschillende wegen, zoals export of slechte afvalbeheerstructuren, in de zeeën terechtkomt. Voornamelijk via rivieren. We hebben ons ten doel gesteld om langs deze rivieren – dus op strategisch gunstige locaties – technologieën te ontwikkelen en lokale recyclingstructuren op te zetten om de instroom van afval in de oceanen te stoppen.

BLACKROLL®: Waarom richten jullie je op de rivieren? In de media wordt immers meestal gesproken over de vervuiling van de oceanen.

Clemens Feigl: Werkenop open zee bemoeilijkt de toegang tot het afval en het is bijna onmogelijk om het materiaal te verwerken. Het kan niet meer worden gerecycled. Bovendien liggen de oceanen te ver weg van de mensen. Dat betekent dat we de uitdaging van milieuvervuiling centraal wilden en willen stellen in de samenleving. En daarbij helpen natuurlijk ook bedrijven zoals nu BLACKROLL mee om, met een grote schare volgers en met waarden waarvoor ze staan, aandacht te vragen voor dit thema. We willen laten zien dat er oplossingen zijn. Met deze aanpak zijn we wereldwijd succesvol actief. Momenteel hebben we drie projecten in Cambodja, Thailand en Bosnië. In april gaat een vierde project van start in Albanië. Elke dag verzamelen we meer afval. Dat is geweldig voor ons.

BLACKROLL®: Toch raakt het afval bij jullie waarschijnlijk nooit op?

Clemens Feigl: Nee, de komende 30 tot 50 jaar zien we hier geen einde aan. Dat heeft vaak te maken met structurele problemen. In veel landen is het niet zo dat je je afval op straat zet en dat het dan wordt opgehaald. Daar komt nog bij dat een groot deel van ons afval wordt geëxporteerd naar structureel zwakke regio’s, zoals bijvoorbeeld Maleisië. Daar belandt het vervolgens op legale en illegale, onbeveiligde stortplaatsen – en daarna weer in het milieu.

Dat betekent dat afval, net als CO₂, in principe geen grenzen kent.

BLACKROLL®: Jullie kunnen het uitgefilterde afvaldeels zelfs traceren. Heb je concrete voorbeelden van wat daaruit voortkomt?

Clemens Feigl: Er zijn onderzoeken naar wie wereldwijd de grootste producenten van plastic afval zijn. Dat is geen geheim. Coca-Cola, Pepsi, Nestlé, dat zijn zo’n beetje de grote spelers en dat weten ze ook. Wij werken echter niet zozeer op producenteniveau, maar eerder op inhoudelijk niveau. Met drones en kunstmatige intelligentie analyseren we de afvalsituatie ter plaatse en kunnen we dan bijvoorbeeld zeggen dat we op een bepaalde locatie 100.000 plastic flessen hebben gevonden. Dat helpt ons om de lokale belangengroepen aan te spreken en te zeggen: „Hé, wat dachten jullie van een statiegeldsysteem? Wat dachten jullie van een andere indeling van de afvalbakken? Wat dachten jullie ervan om je op een bepaalde regio te richten, omdat daar blijkbaar veel afval ontstaat of veel plastic flessen in de rivier terechtkomen?“ Het gaat dus veel meer om het creëren van structuur en niet om met een opgeheven wijsvinger naar een bedrijf toe te gaan en te zeggen: ‘Hé, jullie zijn slecht.’ Maar als de bedrijven het probleem herkennen, hebben ze misschien ook zin om op een positieve manier mee te werken. Dat is de weg die we bewandelen en die werkt heel goed.

BLACKROLL®: Hoe kunnen bedrijven zich dan op een positieve manier inzetten?

Clemens Feigl: Er zijn twee manieren om bij everwave betrokken te raken. Ten eerste zijn er langdurige partnerschappen, die vervolgens worden meegenomen in de MVO-rapportages of de aanstaande ESG-rapportageverplichting, waarin afval een belangrijke rol zal spelen. Bedrijven zullen in de toekomst gedwongen worden maatregelen te nemen. En daar willen wij oplossingen voor bieden waar bedrijven gebruik van kunnen maken. Het tweede initiatief dat we ook met BLACKROLL uitvoeren, is het inzamelen van afval via zogenaamde Plastic Credits, die bedrijven bij ons kunnen kopen. Voor één euro zamelen we één kilogram afval in en verwerken we dit in onze projecten. De aankoop van Plastic Credits kan worden gekoppeld aan de verkoop van producten, speciale acties binnen het bedrijf of de eigen afvalvoetafdruk. Hoe meer bedrijven meedoen, hoe meer afval we kunnen inzamelen.

BLACKROLL®: Als particulier kan ik natuurlijk niet rechtstreeks Plastic Credits kopen. Is er toch iets wat ik in samenwerking met everwave kan doen?

Clemens Feigl: Natuurlijk , volg in de eerste plaats onze kanalen. Dat helpt ons enorm om het onderwerp onder de aandacht te brengen. Op dit moment hebben veel bedrijven het bijna uitsluitend over CO₂, maar met het verlies aan biodiversiteit en plastic afval in het milieu zijn er heel veel onderwerpen die meer zichtbaarheid nodig hebben.
In je eigen microkosmos gaat het om allerlei dagelijkse keuzes in de supermarkt, op het station of tijdens het winkelen.

Op kleine schaal zijn de effecten heel beperkt, maar bij elkaar genomen maken ze wel degelijk een verschil.

Zo ga ik bijvoorbeeld naar de bakker en neem ik mijn eigen stoffen tas mee of mijn herbruikbare koffiebeker voor onderweg. Het is geen rocket science, dat kan ik allemaal wel.
Ik kan bijvoorbeeld in het weekend – dat noemt men ‘plogging’ – mijn hardloopschoenen aantrekken, een vuilniszak meenemen en tijdens het joggen afval verzamelen. Daarbij doe ik nog een paar squats terwijl ik het afval oppak, en zo heb ik niet alleen gesport, maar ook iets voor het milieu gedaan.

Een ander, heel belangrijk punt zijn de aankoopbeslissingen die we nemen. Er zijn namelijk nog steeds veel te veel heel, heel slechte producten. Slecht voor ons mensen en slecht voor het milieu. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan chips. De verpakking van chips is in de meeste gevallen niet recyclebaar, omdat het gemengd plastic is.

BLACKROLL®: Ben je dan in principe tegen plastic en kunststoffen?

Clemens Feigl: Natuurlijk hebben kunststoffen ook veel toepassingsmogelijkheden die heel zinvol zijn, of waarvoor nog geen alternatief bestaat. Bijvoorbeeld in de geneeskunde of de voedselhygiëne. Ook de producten van BLACKROLL worden immers grotendeels van kunststof gemaakt, maar zo’n rol gaat wel 20 jaar mee, is geen wegwerpproduct en kan daarna worden gerecycled.

BLACKROLL®: Oké , nog even terug naar het afval. Dat raakt de komende jaren helaas niet op, maar er is eerder een gebrek aan geld om het in te zamelen en te recyclen. Hoe zorgen jullie ervoor dat voor elke euro die een bedrijf uitgeeft, er daadwerkelijk een kilogram afval wordt ingezameld, gesorteerd en gerecycled?

Clemens Feigl: Bij everwave hanterenwe maximale transparantie in onze volledige toeleveringsketen. Dat is een verschil met andere aanbieders. Wij verkopen het product en halen het zelf op in onze projecten. Als ik nu in Cambodja bel, krijg ik exacte informatie over waar er vandaag is ingezameld.

Ten tweede helpt de data-analyse, oftewel de kunstmatige intelligentie, ons om na te gaan hoeveel flessen of welk materiaal we inzamelen. En het belangrijkste punt zijn de weegbonnen die we ter plaatse ontvangen. Dat wil zeggen: onze boten verzamelen het afval en leveren het aan land af. Vervolgens rijden we naar onze sorteerfaciliteit. Hier vindt de eerste weging plaats, de gegevens worden ingevoerd, vervolgens wordt het afval gedroogd, vindt de tweede weging plaats, wordt het afval gesorteerd en vervolgens naar de verschillende stromen geleid. Het wordt voor de tweede keer gewogen. Al deze stappen worden gedocumenteerd en in de laatste stap krijgen we van een externe dienstverlener, dus de recycler of de verbrandingsinstallatie, het bewijs hoeveel gewicht er daadwerkelijk is verbrand. Dat betekent dat we meerdere meetstations hebben waar we onregelmatigheden kunnen controleren. En: de meetstations worden niet door ons gecontroleerd, maar door een derde partij, een bedrijf in Berlijn dat een algoritme heeft ontwikkeld dat afwijkingen in de gegevens kan herkennen en ons indien nodig waarschuwt.

BLACKROLL®: En wat gebeurt er als er in een rivier of stuwmeer meer afval ligt dan er is gefinancierd? Zetten jullie dan de machines stil en keren jullie het project de rug toe?

Clemens Feigl: Nee , we stoppen niet. Zolang we het ons kunnen veroorloven, blijven we verzamelen. Vorig jaar hebben we meer verzameld dan we hebben verkocht, en dat is ook altijd onze aanpak. We hebben everwave niet opgericht om zoveel mogelijk geld te verdienen, maar we moeten natuurlijk wel onze kosten dekken, anders bestaan we over een paar jaar niet meer. De belangrijkste focus blijft echter altijd het verzamelen van afval en dan hopen we dat we genoeg verkopen.

BLACKROLL®: Beste Clemens, hartelijk dank voor het inzicht in het boeiende werk van everwave. We zijn blij dat we hieraan mogen meewerken.