Nu niet bij de pakken neerzitten! Uit crises komen – Chris Ebenbichler

Sommige mensen groeien door de uitdagingen en tegenslagen die het leven hen biedt en putten daaruit een grotere kracht. Chris Ebenbichler heeft na een ernstig sportongeval niet alleen een lange lijdensweg doorgemaakt, maar heeft ook alle verwachtingen en prognoses overtroffen. Zijn kennis geeft hij vandaag door aan jonge atleten. In een ontroerend gesprek vertelde hij ons in dit portretverhaal over zijn lange weg uit zijn levenscrisis. Ontdek hoe zijn revalidatieperiode hem heeft gevormd, welke fouten de meeste mensen in crisissituaties maken en welke copingstrategieën hij aanbeveelt.

Een zware tegenslag na een ski-ongeluk

Als professionele skicrosser was Chris dagelijks in hoog tempo in de bergen onderweg; in 2010 stond hij op het punt om deel te nemen aan de Olympische Spelen in Vancouver. Door een blessure moest hij een andere weg inslaan, maar hij bleef een gepassioneerd buitensporter die de uitdagingen in de besneeuwde bergwereld bleef opzoeken. Zo ook jaren later, toen hij in 2021 aan een skitocht begon en op weg was naar de top. Tijdens de afdaling suist Chris met hoge snelheid de helling af, raakt van de piste af en botst met volle kracht tegen een boom. Met ondraaglijke pijn en een verbrijzelde onderbeen belandt hij in het ziekenhuis. Op het nippertje kan hij zijn been behouden, maar de artsen zijn er zeker van dat hij nooit meer goed zal kunnen lopen en al helemaal niet meer zal kunnen skiën.

“In het begin was ik enorm terneergeslagen, zowel lichamelijk als mentaal. Mijn wereld was ingestort en ik dacht dat ik niets meer waard was.”

Chris zit alleen met zijn gedachten; zijn leven is in één klap op zijn kop gezet. Er volgt een jarenlange revalidatie met nog acht operaties. Zware mentale inspanningen, die hij met sportpsychologen en zijn familie doorstaat, geven hem weer hoop. “Mijn vader was destijds een belangrijk steunpunt. Hij heeft me enorm geholpen om een andere kijk op mijn situatie te ontwikkelen. Hij was de drijvende kracht achter het opschrijven en vastleggen van alles in de eerste weken: hoe het met me ging en hoe erg het allemaal was. Hij heeft me aangemoedigd om ook de kleine verbeteringen op te merken die me helpen en waardoor ik me een klein beetje beter voel.”

1000 dagen later slaagt Chris er met veel doorzettingsvermogen en geduld in het onmogelijke te bereiken en staat hij weer op ski’s op een berg. Uit de crisis, terug naar de top.

Een nieuwe start

Na de revalidatie heeft Chris besloten zijn ervaringen met anderen te delen. Door zijn persoonlijke traject kan hij zich niet alleen optimaal inleven in de negatieve fasen van een andere atleet, maar vooral ook zijn kennis over strategieën doorgeven. Belangrijk is een andere kijk op problemen: „Bij blessures, slechte resultaten of in moeilijke fasen van een seizoen help ik topsporters om hun eigen strategieën te ontwikkelen en zich stap voor stap uit een dip te werken.”

Werk in het Olympisch Centrum Tirol

Chris streeft er dagelijks naar om geblesseerde atleten weer op de rails te krijgen, samen met verschillende trainers in het Olympisch Centrum Tirol in Innsbruck. “We begeleiden bijna 120 atleten, die we verdelen over bijna 20 medewerkers. Bij atleten vanaf ongeveer 18 jaar bieden we onze expertise aan op verschillende gebieden: fysiotherapie, sportwetenschap, specifieke kracht- en atletiektraining, psychologie, voedingswetenschap, prestatiediagnostiek en medische diagnostiek. Dit alles hoort bij het leven van een atleet. De sfeer in het Olympisch Centrum in Innsbruck is geweldig en het is erg leuk om daar met iedereen samen te werken.”

Chris weet dat er in deze jaren van begeleiding veel persoonlijkheidsontwikkeling plaatsvindt bij zijn en haar pupillen. Daarom zijn vaste begeleiders in deze fase des te belangrijker. Elke atleet krijgt een hoofdcoach toegewezen, die verantwoordelijk is voor de individuele coördinatie en planning en die de nodige ondersteuning in de verschillende vakgebieden inroept. Chris begeleidt momenteel 14 atleten als hoofdcoach. Daarbij is één ding voor hem in de dagelijkse omgang vooral belangrijk:

“Ik probeer bij alles wat ik zeg en doe mijn gesprekspartner met empathie tegemoet te treden en hem of haar zo goed mogelijk op weg te begeleiden.”

Daarbij speelt ook de omgang met persoonlijke crises en blessures een rol, waarbij hij zijn atleten na tegenslagen weer toekomstperspectieven biedt. “Tijdens de revalidatie zie je de stappen en verbeteringen vaak beter dan tijdens een normaal trainingsproces op topniveau. Daar zijn de stappen meestal kleiner en subtieler. Je komt daarom vaak sterker uit de revalidatie, omdat je hebt gezien wat hard werken en discipline teweegbrengen en hoe je weer vooruitgang boekt.”

Ondersteuning door BLACKROLL® in het Olympisch centrum in Innsbruck

Ook de producten van BLACKROLL® ondersteunen de dagelijkse atletiek- en krachttrainingen. „Met name de MULTI en SUPER BAND gebruiken we voor mobiliteitsoefeningen tijdens de warming-up. Met de fascia-rollen in verschillende hardheden en maten en de BALL pakken we gericht de spierspanningen voor en na de trainingen aan.”

Dagelijkse prestaties dankzij routines en structuur in het dagelijks leven

Naast zijn taken als trainer in het Olympiazentrum Tirol is de sportwetenschapper ook docent aan de Universiteit van Innsbruck. Daar geeft hij les op het gebied van trainingsplanning en trainingsperiodisering, evenals specifieke krachttraining. Daarnaast is hij auteur en heeft hij zijn eigen boek geschreven, gaat hij op tournee en is hij te gast in verschillende tv-shows en podcasts. Met zijn concept voor crisisbeheersing treedt hij op als spreker en heeft hij een eigen bedrijf opgericht. Elke dag is strak gestructureerd.

“Bij al die verschillende taken is één ding voor mij uiterst belangrijk: een geweldig ritme dat op mij is afgestemd. Slaap is voor mij het allerbelangrijkste; ik ga altijd om 22.00 uur naar bed en sta om 6.00 uur ’s ochtends op. Altijd. Als ik na avondevenementen zoals lezingen eens laat naar bed ga, merk ik dat de volgende dag meteen.”

Ook eetgewoonten spelen een centrale rol. „Vijf dagen per week probeer ik na 16.00 uur niets meer te eten en aan intermitterend vasten te doen. Mijn eigen kracht- en conditietraining speelt ook een grote rol. Hier zijn vooral ritme en eenvoudige basisprincipes week na week erg belangrijk voor mij.”

Waar komt dit streven naar routines vandaan?

“Ik had op het skigymnasium een zeer goede trainer, die zelf topsport beoefende en zelfs een Olympische medaille wist te winnen. Hij heeft ons al heel vroeg bijgebracht hoe belangrijk zelfeffectiviteit is voor een succesvol trainingsproces. Je bent zelf verantwoordelijk voor jezelf.” De leerlingen werden betrokken bij de trainingsplanning en leerden al vroeg hun steentje bij te dragen. “Er werd rekening gehouden met onze lesroosters op school en onze studietijden, en er werd ook gezorgd voor voldoende pauzes en tijd voor vrienden. Dat is me bijgebleven en ik pas het tot op de dag van vandaag toe in mijn eigen werk.” Chris werkt systematisch: alles wat er moet gebeuren, schrijft hij consequent op – om zijn hoofd leeg te maken en niets te vergeten.

Hij rangschikt de taken op urgentie en belangrijkheid. Onbelangrijke zaken worden naar achteren geschoven of bewust geschrapt. Zo blijft de focus op het essentiële.

Deze gestructureerde aanpak vermindert de stress aanzienlijk, omdat hij niet voortdurend alles in zijn hoofd hoeft te onthouden.

Van to-do-lijst naar topprestaties

Voor Chris is het duidelijk: velen voelen zich in het dagelijks leven overweldigd omdat taken niet duidelijk geprioriteerd zijn – en daardoor in de vergetelheid raken. Met een geplande notitiehouding en een duidelijk gedocumenteerde workflow neemt hij dit denkwerk uit handen. Precies deze structuur staat ook centraal in de samenwerking met zijn atleten – vooral bij de voorbereiding op grote evenementen zoals de Olympische Spelen. „Ik wil van iedereen een duidelijke lijst met alle feiten en taken die tot dag X – de wedstrijddag – moeten zijn afgehandeld. Uiteindelijk moet alles zijn afgevinkt. Niemand mag achteraf terugkijken en denken: Had ik maar ... .” Voor Chris staat het evenement centraal. Om ervoor te zorgen dat atleten op de beslissende dag volledig gefocust en aanwezig kunnen zijn, zijn structuur en duidelijkheid in de aanloop naar het evenement nodig. De voorbereiding moet zo nauwkeurig zijn dat er op het moment van de prestatie geen open vragen meer overblijven – alleen de focus op de prestatie.

Geen routines zonder uitzonderingen: ook pauzes, bijvoorbeeld op vakantie, waar hij gewoon de dag laat op zijn beloop, zijn belangrijk om het evenwicht te bewaren. Geen vergaderingen. Geen to-do-lijstjes. Alles op nul.

Omgaan met crises

Tegenslagen zoals een blessure of een plotselinge verandering in je carrière kunnen in ieders leven voorkomen en geven je bestaan meestal een compleet nieuwe wending. Voor Chris is het hierbij cruciaal om snel uit de slachtofferrol te stappen. “Actie ondernemen verbetert de situatie. Het gaat daarbij om emotionele acceptatie: ik voel me verdrietig, dus begin ik iets opbeurends te doen dat goed voor me is. Het ergste wat ik op dit moment zou kunnen doen, is niets ondernemen en me overgeven aan de situatie, gewoon blijven liggen.

Als ik ergens niet tevreden over ben, moet ik in actie komen. Ik ben tenslotte geen boom! (lacht).”

Er kunnen echter ook situaties ontstaan die een radicale acceptatie vereisen, zoals het ski-ongeluk van Chris. Pas door het accepteren van de eigen (fysieke) grenzen ontstaat er ruimte om je leven een nieuwe richting te geven en een visie voor je toekomst te ontwikkelen. “Ik zie dat het nooit meer zal zijn zoals vroeger. Dus moet ik een andere weg zoeken. Ik moet nadenken: wat zou ik kunnen doen?”

Chris’ mobiliteit was na het sportongeval volledig beperkt, maar hij kon wel terugvallen op zijn mentale kracht. Hij begon na te denken. De eerste stap voor hem: alles opschrijven wat er door zijn hoofd ging. “Misschien kan ik op een gegeven moment mensen inspireren om zichzelf uit een moeilijke situatie te werken en zich te bevrijden. Het is volkomen oké om te zeggen: het is op dit moment allemaal ongelooflijk stom. Maar het is heel belangrijk om dan in beweging te komen en stap voor stap vooruit te gaan.”

Veelgemaakte fouten

Het moet vooral duidelijk zijn dat dit alleen mogelijk is via kleine stapjes. Chris weet:

„De grootste fout die de meeste mensen maken, is te snel te grote stappen in een bepaalde richting te willen zetten”.

’s Ochtends na het opstaan bewust een paar keer diep ademhalen en zo de dag beter beginnen dan gisteren, of de eerste pagina’s van een nieuw boek lezen. Dat zijn voor hem kleine, maar cruciale voorbeelden om weer langzaam in beweging te komen.

„Vroeger was ik als topsporter vaak ofwel in de toekomst – met mijn blik gericht op mijn doelen en waar ik naartoe train – ofwel in het verleden, wanneer ik terugblikte op mijn tot dan toe afgelegde weg, successen en nederlagen. Maar daarbij ging iets cruciaals verloren: de aanwezigheid in het moment. Ik was zelden echt in het hier en nu. Dat moest ik eerst opnieuw leren, actief oefenen en bewust in mijn dagelijks leven integreren.”

Ook bij de training met de atleten is het aanwezig zijn in het hier en nu een belangrijk onderdeel. Mocht de focus er een keer niet zijn, dan kan de training op een later tijdstip van de dag worden voortgezet. Chris vindt het belangrijk om gefocust te zijn op de dagelijkse kleine vooruitgang en daarbij een betere houding ten opzichte van de huidige situatie op te bouwen.

Levenscrises overwinnen in 5 stappen

Het idee om het boek„Als je wereld instort – Levenscrises in 5 stappen overwinnen” te schrijven over zijn weg uit de crisis, was een geleidelijk proces. Tijdens vele gesprekken merkte Chris Ebenbichler dat mensen geïnteresseerd waren in zijn verhaal. Vooral in hoe hij erin geslaagd is zijn uitzichtloze situatie te verbeteren. “Het was niet de bedoeling om een boek te schrijven. Eerst wilde ik voor mijn atleten opschrijven wat mij in mijn donkere dagen heeft geholpen. Zodat ze een houvast hebben waaraan ze zich kunnen oriënteren. Het moest begrijpelijk en praktisch toepasbaar zijn. Uiteindelijk is dit boek eruit voortgekomen.” Een werk dat zich niet alleen richt tot topsporters.

Chris maakt daarin duidelijk “dat er geen ‘snelle oplossing’ bestaat die met één druk op de knop alles verbetert.

Verandering kost tijd – zowel in de sport als in het dagelijks leven.

Je moet beginnen, volhouden en het proces omarmen. Veel mensen denken dat ze meteen perfect moeten zijn. Maar juist die druk werkt vaak meer belemmerend dan dat het helpt. In plaats daarvan gaat het erom in kleine stapjes vooruit te gaan, nieuwe inzichten te omarmen en daarvan te leren. Dat is precies wat motiveert – omdat je de vooruitgang voelt.

Vooral tegen jongere atleten zeg ik vaak: laat je niet opjagen. Er is nog nooit een kampioen uit de lucht gevallen. Ontwikkeling vraagt om geduld, energie en een duidelijke inzet over een langere periode – in de training, op het werk en in het leven.”

Chris heeft deze weg op indrukwekkende wijze afgelegd en probeert een voorbeeld te zijn van wat de mens met ijver, discipline en wilskracht kan bereiken.

Beeldrechten

Afbeelding 1 (header) ©Max Draeger; Afbeelding 2 ©Philipp Ausserhofer; Afbeelding 3 ©Max Draeger; Afbeelding 4, 5, 6 ©Olympiazentrum Tirol, Afbeelding 7 ©Philipp Ausserhofer, Afbeelding 8, 9 ©Janine Brugger, Afbeelding 10 ©Olympic Team Austria