Fasciarol: in welke richting rollen?

In welke richting moet de fascia-roller worden gerold?

De vraag in welke richting je bij klassieke training met de fascia-roller moet rollen, wordt zelfs onder experts steeds weer intensief besproken. De meningen lopen uiteen van „in alle richtingen rollen“ via „alleen in de richting van het hart rollen“ tot „de fascia-roller slechts in één richting rollen“.

Na wat onderzoek op internet weet je minder dan daarvoor en raak je door de inhoud van verschillende websites in de war: wat is nu juist? We willen een zo objectief mogelijk perspectief bieden op het onderwerp ‘fasciarol en rolrichting’ en onze ervaringen delen, los van dogma’s. Sinds 2007, toen de eerste BLACKROLL® op de markt kwam, werken we samen met toonaangevende fascia-onderzoekers en houden we de wetenschappelijke ontwikkelingen voortdurend in de gaten.

In dit artikel willen we onze mening delen over de rolrichting bij zelfmassage met de fascia-roller.

Bovendien krijg je in de volgende video belangrijke informatie over de meest voorkomende fouten bij het gebruik van de BLACKROLL®. Bekijk de video meteen, zodat je deze fouten niet maakt. Leer hoe je de BLACKROLL® op de juiste manier gebruikt, pijn vermindert en het herstel van je fascia's optimaliseert. Veel plezier!

Stelling 1: Er mag alleen in de terugstroomrichting van de aderen worden gerold.

Deze stelling heeft vooral betrekking op de fasciamassage van het been. Er wordt beweerd dat overmatig rollen in de tegenovergestelde richting van de aderkleppen, dus weg van het hart, schadelijk zou zijn en tot spataderen kan leiden.

Deze hypothese wordt echter door geen enkele wetenschappelijke studie bevestigd en is louter gebaseerd op veronderstellingen. Wij gaan ervan uit dat het gebruik van de fasciarol in beide richtingen onschadelijk is. De fasciatraining wordt immers niet statisch, maar dynamisch tijdens beweging uitgevoerd. De bloedstroom wordt dus slechts even beperkt. Bovendien rollen talrijke topsporters al jarenlang dagelijks in beide richtingen. Een sporter die door overmatig rollen in beide richtingen aan een veneuze klepinsufficiëntie lijdt, is ons tot nu toe echter niet bekend.

Daarnaast is het belangrijk om rekening te houden met de druk en de intensiteit van het rollen. Te sterke druk in de tegenovergestelde richting kan weliswaar onaangenaam zijn, maar er is geen concreet bewijs dat dit schadelijk is. Het is veeleer belangrijk om op je eigen lichaamsgevoel te letten en de intensiteit van het rollen zo aan te passen dat het prettig en effectief aanvoelt en er dus geen te hevige pijn ontstaat. Luister hierbij zoals altijd naar je lichaam. 

Een ander aspect waar je absoluut rekening mee moet houden, is de conditie van je aderen en je individuele gezondheid. Als je aderenproblemen of andere medische aandoeningen hebt, moet je medisch advies inwinnen voordat je de rol gebruikt. In dergelijke gevallen kunnen specifieke instructies of aanpassingen van de oefeningen en verschillende technieken nodig zijn.

Stelling 2: Lichaamsvocht mag slechts in één richting worden verplaatst.

Een van de belangrijkste effecten van fasciatraining is de afvoer van verbruikte vloeistoffen en stofwisselingsproducten. Net als bij een spons moet de verbruikte celvloeistof worden uitgeperst, zodat de fascia zich weer kan vullen met vers, voedingsrijk vocht.

Bij deze bewering wordt ervan uitgegaan dat heen-en-weer rollen de weefselvloeistof alleen maar verspreidt. Het argument luidt dat de lymfestroom naar het midden van het lichaam leidt. Het probleem bij deze aanname is dat 90 procent van het water dat we tijdens fasciatraining als bij een spons uit het weefsel persen, niet langs de lymferichting stroomt, maar langs de aderen – dus in alle richtingen.

De vooraanstaande Duitse fascia-onderzoeker dr. Robert Schleip gaat ervan uit dat de rolrichting alleen van belang zou kunnen zijn als er ontstekingsstoffen in het bindweefsel aanwezig zijn en men de lymfestroom wil ondersteunen. Vanuit dit perspectief is een systematische behandeling van lichaamsdelen die ver van de romp verwijderd zijn, in de richting van het lichaamscentrum, zeker zinvol. Hierover later meer.

Het menselijk lichaam is een zeer complex systeem waarin vloeistoffen en stoffen via verschillende banen en in verschillende richtingen stromen. Een multidirectionele aanpak bij fasciatraining kan daarom zeker voordelig zijn, omdat deze een uitgebreidere stimulatie en doorbloeding van het weefsel mogelijk maakt.

Je moet ook altijd rekening houden met de behoeften van je lichaam. Mensen met bepaalde medische aandoeningen, zoals lymfoedeem of vaataandoeningen, kunnen bijvoorbeeld baat hebben bij een andere rolrichting. Dit moet echter per individu worden bepaald.

Het rollen zet niet alleen de vloeistof in beweging, maar beïnvloedt ook de fascia zelf. Door in verschillende richtingen te rollen worden verklevingen losgemaakt en wordt de elasticiteit van het bindweefsel ondersteund. Dit leidt op zijn beurt tot een betere beweeglijkheid en kan het risico op blessures positief beïnvloeden.

Wie zegt eigenlijk dat er maar twee rolrichtingen zijn?

Het verbaast ons een beetje dat de discussie over de richting bij het trainen met de fascia-rol altijd alleen maar over de longitudinale massage gaat.

Dat er ook dwars op de spiervezelrichting of in cirkelvormige bewegingen gemasseerd kan worden, komt zelden ter sprake. Bij BLACKROLL® spreken we van in totaal acht technieken voor zelfmassage. Deze combinatie van rol-, acupressuur- en mobilisatietechnieken haalt spanning uit de fascia en maakt het weefselnetwerk in het algemeen soepeler.

Naast de klassieke lengte- en dwarsbewegingen omvatten deze technieken ook het gericht uitrollen van specifieke punten, vergelijkbaar met triggerpoint-therapie, waarbij druk wordt uitgeoefend op bepaalde gebieden om spanningen los te maken. Verder omvat de training met de fascia-roller ook rekoefeningen die je helpen de elasticiteit van je fascia te verbeteren en je algemene beweeglijkheid te vergroten. 

Een ander belangrijk punt is de snelheid en het ritme waarmee je de fascia-roller gebruikt. Langzame, bedachtzame bewegingen kunnen helpen om diepere lagen van de fascia te bereiken en een intensievere ontspanning te bevorderen, terwijl sneller rollen je bloedsomloop stimuleert en ook bijdraagt aan het opwarmen van de spieren. 

Daarnaast kan de combinatie van verschillende technieken doorslaggevend zijn. Door je aan te passen aan de individuele behoeften kan een uitgebreidere en effectievere fasciatraining worden bereikt.

Zo kan bijvoorbeeld het beginnen met zachte lengtebewegingen, gevolgd door gerichte behandeling van de spierfascia en afsluitende rekoefeningen, een holistische behandeling van het weefsel mogelijk maken.

Conclusie: in welke richting moet je met de fascia-roller rollen?

We beantwoorden deze vraag graag aan de hand van het uitrollen van pizzadeeg. 

Je kunt het je als volgt voorstellen: Als we een pizza maken, drukken, kneden, trekken en rollen we het deeg in alle richtingen. Dit weliswaar vereenvoudigde beeld kunnen we echter ook toepassen op ons fasciagewebe. Net als bij het uitrollen van deeg worden verklevingen en verhardingen beter losgemaakt als je meerdere keren heen en weer over die plek rolt. Als je probeert een klontje in je pizzadeeg met je deegroller zacht te maken door in één richting te rollen, doe je er langer over dan wanneer je het deeg goed in alle richtingen bewerkt.