Achillespeesontsteking: oorzaken, symptomen en behandeling van achillodynie

De klachten bij een achillespeesontsteking ontstaan meestal geleidelijk, maar als ze eenmaal aanwezig zijn, kan de behandeling erg langdurig zijn en zelfs chronisch verlopen als de patiënt niet tijdig ingrijpt. Normaal gesproken geneest achillodynie echter binnen zes tot acht weken.

Tot de meest voorkomende oorzaken en risicofactoren voor een achillespeesontsteking behoren:

1. Overbelasting: intensieve fysieke activiteiten zoals hardlopen, springen of snel lopen, vooral zonder voldoende opwarm- en rekoefeningen, of een verkeerde looptechniek kunnen leiden tot overbelasting van de pees. Bijna tien procent van alle hardlopers krijgt in zijn of haar leven minstens één keer te maken met achillodynie. Ook een snelle toename van de trainingsomvang of -intensiteit kan de achillespees overbelasten. Vooral langeafstandslopers en sprinters lopen een hoger risico, maar ook balsporten met snelle richtingsveranderingen, zoals basketbal of tennis, verhogen het risico.
   
   
2. Verkeerd schoeisel: het dragen van schoenen die onvoldoende ondersteuning bieden aan de voetboog of de hiel kan de belasting op de achillespees verhogen. Ook versleten of ongeschikte schoenen, met name tijdens het sporten, kunnen het risico op een ontsteking vergroten.
   
   
3. Leeftijd en geslacht: Naarmate men ouder wordt, verliest de achillespees aan flexibiliteit en kracht, waardoor deze gevoeliger wordt voor blessures. Rond de leeftijd van 30 jaar neemt de kwaliteit van de pees al af. Mannen hebben vaker last van een achillespeesontsteking dan vrouwen.
   
   
4. Overgewicht en lichaamsbouw: Elke extra kilo verhoogt de druk en de belasting op de achillespees. Ook zwakke kuitspieren kunnen de achillespees zwaarder belasten, omdat deze dan meer werk moet verrichten.
   
   
5. Eerdere blessures: Als de betrokkene al eens een blessure aan de achillespees heeft gehad , is het risico op een nieuwe ontsteking groter.
   
   
6. Bestaande aandoeningen: Wie lijdt aan een ontstekingsziekte (zoals bijvoorbeeld reumatoïde artritis), heeft eveneens een verhoogde vatbaarheid voor een achillespeesontsteking.
   
   
7. Intrinsieke factoren: Heel individuele anatomische kenmerken kunnen bij betrokkenen overbelasting van de pees bevorderen. Hiertoe behoort bijvoorbeeld een naar binnen draaiende voet (pronatie), in de volksmond ook wel een platvoet genoemd.
   
   
8. Gebruik van medicijnen: Van medicijnen zoals cortison of antibiotica is bekend dat ze het herstelvermogen van het weefsel negatief beïnvloeden en daardoor drukpijn bij de peesaanhechtingen kunnen veroorzaken.
   

In de regel wordt achillodynie behandeld met conservatieve maatregelen; een operatie is slechts uiterst zelden nodig. Bij het toepassen van eerstehulpmaatregelen gaat het vooral om het verlichten van de symptomen en het ondersteunen van het genezingsproces. Mocht je last hebben van pijn aan de achillespees, dan kun je direct de volgende tips opvolgen:

• Rust en ontlasting: Ontlast het aangetaste been en vermijd activiteiten die pijn veroorzaken of verergeren, met name hardlopen of springen. Neem een sportpauze totdat je geen pijn meer hebt.
  

• Compressieverband: wikkel een elastisch verband om het getroffen gebied om zwellingen te verminderen en de voet ondersteuning te bieden. Let er echter op dat je het verband niet te strak aantrekt, zodat de bloedcirculatie niet wordt belemmerd.

• Rek- en krachtoefeningen: Zodra de acute pijn is afgenomen, kun je het herstel ondersteunen met zachte rekoefeningen voor de kuitspieren en de achillespees. Een bekende oefening is het rekken van de kuitspieren tegen een muur. Excentrische training van de kuitspieren kan op de lange termijn helpen om de achillespees te versterken en terugval te voorkomen. In de volgende paragrafen van ons artikel vind je meer tips over geschikte rekoefeningen en krachtoefeningen.
  

• Draag geschikte schoenen: draag schoenen met een kleine hielverhoging of gebruik hielkussentjes om de druk op de achillespees te verminderen. Zorg er bovendien voor dat je schoenen goed gedempt zijn en voldoende steun bieden.

Tip: Met onze eerstehulpmaatregelen kun je de klachten verlichten. Mocht je echter toch last blijven houden van aanhoudende pijn of mocht deze zelfs verergeren, raadpleeg dan een arts om andere aandoeningen uit te sluiten en de juiste behandeling te krijgen.

Tot de medicamenteuze behandelingsmogelijkheden die de conservatieve maatregelen kunnen ondersteunen, behoort het innemen van ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen, diclofenac of paracetamol. Raadpleeg in ieder geval een arts voor de juiste dosering.

Om ervoor te zorgen dat je onderbeen weer pijnvrij wordt bij belasting en beweging, kun je met rekoefeningen en krachtoefeningen de flexibiliteit en kracht van de achillespees en de omliggende spieren verbeteren, wat het herstel bevordert en toekomstige blessures voorkomt. Oefeningen met een fascia-roller zijn hiervoor ook uitermate geschikt. Wij raden hiervoor de MINI van BLACKROLL, de DUOBALL 12 of de DUOBALL 08 aan.

1. Kuitrek aan de muur of op een traptrede: Ga op een traptrede staan , waarbij je hielen over de rand moeten uitsteken. Laat je hielen langzaam zakken tot je een rek in je kuiten voelt. Houd de rek 20-30 seconden vast en herhaal dit 3 keer. Houd je vast aan een leuning of een muur om je evenwicht niet te verliezen.
   
   
2. Zittende kuitstrekking met een handdoek: Ga op de grond zitten met gestrekte benen. Leg een handdoek om de bal van de betreffende voet en trek deze langzaam naar je toe. Houd de rek 20-30 seconden vast en herhaal dit 3 keer. Houd het been gestrekt, maar niet overdreven gespannen.
   
   
3. Excentrische kuitheffing (Single-Leg Calf Raise): Ga met de bal van je voeten op een trede staan, waarbij de hiel ook hier weer over de rand uitsteekt. Ga met beide voeten op de tenen staan. Til het niet-aangetaste been op en laat de hiel van het aangetaste been langzaam (ca. 8 seconden) zakken tot deze onder de rand van de trede komt. Zet het niet-aangetaste been weer neer en herhaal de oefening. 10-15 herhalingen, 3 keer per dag.
   
   
4. Kuitheffen op twee benen: Ga staan met je voeten op heupbreedte uit elkaar. Ga langzaam op je tenen staan en zak even langzaam weer naar beneden. 15-20 herhalingen, 3 keer per dag. Zorg ervoor dat de beweging gecontroleerd en zonder vaart wordt uitgevoerd.
   
   
5. Hielheffen vanuit zitpositie: Ga op een stoelzitten , met je voeten plat op de grond. Til je hielen zo hoog mogelijk op en laat ze langzaam weer zakken. 15-20 herhalingen, 3 keer per dag. Je kunt deze oefening ook uitvoeren met extra gewicht op je knieën om de intensiteit te verhogen.

Op onze website hebben we nog meer fascia-rol-oefeningen voor de achillespees en de 5 beste oefeningen tegen achillespeespijn voor je op een rijtje gezet. Daar vind je ook een selectie van geschikte hulpmiddelen die je voor de oefeningen kunt gebruiken.

Om te voorkomen dat er überhaupt een ontsteking van de achillespees ontstaat, kun je een paar belangrijke zaken in acht nemen. Hier volgen 8 tips voor preventie en voorzorg:

• Opwarmen en rekken: Begin elke fysieke activiteit met een grondige warming-up. Mobiliseer de gewrichten, rol indien nodig even je benen uit met de Blackroll en doe een paar dynamische rekoefeningen, zoals beenzwaaien, om de spieren voor te bereiden op de komende belasting.
  

• Krachttraining: Doe regelmatig krachtoefeningen om de achillespees en de kuitspieren te versterken.
  

• Schoenen en inlegzolen: Met de juiste schoenen en speciale inlegzolen (bij voorkeur orthopedische inlegzolen die individueel worden aangepast) kun je je voeten ondersteunen en de achillespees ontlasten. Zorg ervoor dat je regelmatig van schoenen wisselt, vooral bij intensieve training.
  

• Training en belasting aanpassen: Verhoog de intensiteit en duur van je training stapsgewijs om overbelasting te voorkomen. Als vuistregel geldt een toename van niet meer dan tien procent per week. Varieer bovendien je sportactiviteiten om verschillende spiergroepen te belasten en eenzijdige belasting te voorkomen, en gun je lichaam voldoende tijd om te herstellen tussen intensieve trainingen door.
  

• Regelmatige pauzes en rust: Neem tijdens je training of werk regelmatig pauzes om je spieren en pezen te ontspannen. Plan bovendien regelmatig rustdagen in je trainingsschema in om overbelasting te voorkomen.
  

• Voeding: Een dieet dat rijk is aan omega-3-vetzuren, antioxidanten en ontstekingsremmende voedingsmiddelen kan ontstekingen in het lichaam verminderen. Voorbeelden hiervan zijn vette vis, noten, zaden, bessen en groene bladgroenten. Drink bovendien voldoende water om de weefselhydratatie en de genezingsprocessen te ondersteunen.
  

• Ergonomische aanpassingen: Zorg ervoor dat je werkplek ergonomisch is ingericht om een goede houding en een gelijkmatige belastingverdeling te garanderen.

• Neem de eerste klachten serieus: als je de eerste tekenen van een achillespeesontsteking opmerkt, kun je met eerstehulpmaatregelen voorkomen dat de klachten verergeren. Raadpleeg bij aanhoudende of terugkerende klachten een arts of fysiotherapeut om een passende behandeling te krijgen en erger te voorkomen.

• Achillodynie is een degeneratieve aandoening van de achillespees die vaak voorkomt bij sporters.

• In de meeste gevallen wordt intensieve lichamelijke activiteit als oorzaak aangemerkt

• Vanaf de leeftijd van 30 jaar neemt het risico toe, omdat de kwaliteit van de pees afneemt

• Tot de symptomen van achillodynie behoren aanhoudende pijn in de hielstreek, vooral bij belasting, verdikking van de pees, oververhitting van de huid, pijn bij het opstarten en ochtendstijfheid.

• De diagnose wordt gesteld aan de hand van een lichamelijk onderzoek en anamnese bij de orthopeed; indien nodig worden ook echografie en MRI ingezet.

• In acute gevallen moeten patiënten belastende activiteiten vermijden. Rek- en krachtoefeningen ondersteunen het herstel van de pees en hebben ook een preventieve werking. Pijnstillers zoals ibuprofen of paracetamol werken ontstekingsremmend en verlichten de pijn.